Danh mục: Chưa phân loại

Phần I: Thợ Gác Mộ Và Giao Ước Lạ Lùng

Thành bước vào nghề “thợ gác mộ” năm 25 tuổi. Cái tên nghe rợn người, nhưng thực chất chỉ là công việc chăm sóc, dọn dẹp và thắp hương cho những ngôi mộ bị bỏ quên hoặc của những người quá cố không có gia đình ở gần.

Năm năm trước, một người phụ nữ tên Hảo, ăn mặc sang trọng và đeo khẩu trang kín mít, đã tìm đến Thành qua lời giới thiệu của người quản trang. Bà thuê Thành chăm sóc một ngôi mộ duy nhất, nằm ở một góc khuất trong nghĩa trang làng Hòa An.

Giao kèo cực kỳ lạ lùng:

Thành phải chăm sóc ngôi mộ này như thể đó là mộ phần của người thân ruột thịt. Nơi này phải luôn sạch sẽ, cỏ dại không được phép bén rễ. Đặc biệt, bà Hảo yêu cầu ngôi mộ này không được phép có bất cứ cái tên nào.

“Nếu có ai hỏi, cứ nói đây là Mộ Vô Danh. Còn tiền công, tôi trả gấp mười lần giá thị trường,” bà Hảo nói, giọng khàn đặc.

Và bà giữ lời. Mỗi tháng, tiền công được chuyển vào tài khoản Thành đúng hạn, không sai một xu.

Suốt năm năm, Thành đã biến khu đất khô cằn đó thành một góc vườn nhỏ: một cây nguyệt quế được trồng phía sau bia mộ, một chậu hoa nhài trắng tinh khiết, và nền mộ được lát đá nhỏ sạch sẽ.

Nhưng có một điều luôn ám ảnh Thành: Không một ai đến thăm.

Bà Hảo chưa bao giờ xuất hiện lần thứ hai. Người đàn ông hay phụ nữ nào nằm dưới nấm đất này mà lại bị cô lập đến vậy? Một tội nhân? Một kẻ bị lãng quên? Hay một người quá cô độc đến mức chỉ có thể thuê người ngoài chăm sóc phần mộ của mình?

Thành thường xuyên trò chuyện với bia mộ vô danh.

“Năm nay sầu riêng rẻ lắm ông/bà ạ. Chắc dưới đó không có sầu riêng nhỉ?”

“Mùa mưa năm nay dài quá, tôi phải thay đất trồng nhài mới đấy. Hi vọng người dưới đó không lạnh.”

Đó là cách Thành tự lấp đầy khoảng trống bí ẩn và cảm giác tội lỗi khi nhận tiền của một linh hồn không có ai nhớ đến.

Phần II: Ngày Lạ Lùng Thứ Năm

Vào cuối năm thứ năm, khi Thành đang tưới nước cho cây nguyệt quế, bà Hảo bỗng xuất hiện. Lần này, bà không đeo khẩu trang, nhưng đội một chiếc mũ rộng vành che gần hết khuôn mặt.

Bà Hảo đưa cho Thành một chiếc hộp gỗ mun nhỏ.

“Thành. Hôm nay là tròn năm năm. Cậu đã chăm sóc rất tốt. Cậu là người giữ lời hứa.”

Giọng bà Hảo vẫn khàn, nhưng có chút run rẩy. Bà nhìn ngôi mộ thật lâu, rồi quay sang Thành.

“Tôi có một yêu cầu cuối cùng. Trong chiếc hộp này có một vật. Ngày mai, cậu hãy cẩn thận gắn nó lên bia mộ, ở vị trí cao nhất, nơi tôi đã đánh dấu.”

Thành nhận chiếc hộp. Cậu định hỏi về danh tính người đã khuất, nhưng chỉ nhìn thấy đôi mắt mệt mỏi của bà Hảo. Ánh mắt đó chất chứa một nỗi buồn sâu thẳm, nhưng cũng có một sự quyết tâm đáng sợ.

“Chỉ cần làm theo lời tôi. Sau đó, cậu không cần chăm sóc ngôi mộ này nữa. Tôi sẽ thanh toán toàn bộ hợp đồng năm thứ sáu cho cậu, coi như lời cảm ơn.”

Nói rồi, bà Hảo quay lưng đi, bóng dáng hòa vào rừng cây.

Đêm đó, Thành không ngủ được. Việc kết thúc hợp đồng này không chỉ là mất đi một nguồn thu nhập lớn, mà còn là cảm giác mất đi một người bạn lặng lẽ suốt năm năm qua. Anh mở hộp gỗ mun.

Bên trong là một khung ảnh bằng đồng đã cũ, được đánh bóng kỹ lưỡng. Và bức ảnh bên trong…

Thành hít một hơi lạnh. Đó là bức ảnh chụp một cậu bé khoảng 5 tuổi, đang cười toe toét, hai chiếc răng cửa bị sún. Cậu bé mặc áo sơ mi kẻ sọc, đứng cạnh một chậu hoa vạn thọ đang nở rộ.

Thành đứng phắt dậy, chiếu đèn pin vào bức ảnh.

Bức ảnh này… quá quen thuộc. Cậu bé đó chính là Thành.

Phần III: Chiếc Gương Trên Bia Mộ

Sáng hôm sau, tay Thành run rẩy khi mang chiếc khung ảnh ra nghĩa trang. Anh lắp nó vào vị trí đã được đánh dấu trên bia mộ. Bức ảnh cậu bé 5 tuổi cười rạng rỡ, đối lập hoàn toàn với sự u ám của nơi chôn cất.

“Tại sao? Tại sao lại là ảnh mình?”

Thành lục lọi trí nhớ. Anh nhớ rõ bức ảnh này. Nó được chụp vào dịp Tết năm anh 5 tuổi, trong sân nhà cũ. Mẹ anh, một phụ nữ hiền lành tên Lan, đã chụp nó. Sau đó, mẹ và anh chuyển đi nơi khác, bỏ lại ngôi nhà đó và cả người cha vô trách nhiệm đã bỏ rơi hai mẹ con.

Mẹ Thành nói cha anh, ông Lâm, là một người đàn ông nghiện ngập, đã bỏ đi biệt xứ. Thành lớn lên với sự căm ghét người cha không hề biết mặt.

Nhưng, nếu người chết này là người lạ, tại sao lại dùng ảnh của Thành? Nếu đây là một trò đùa, thì nó quá ác độc.

Thành quyết định. Anh phải biết người nằm dưới đây là ai.

Anh cẩn thận dùng một chiếc xẻng nhỏ để đào xung quanh chân bia mộ, nơi cỏ dại đã được anh trồng kín. Sau đó, anh phát hiện ra một miếng đá lát đã bị lỏng. Anh cậy miếng đá lên.

Bên dưới, không phải là đất, mà là một chiếc hộp kim loại được hàn kín. Thành đổ mồ hôi. Anh dùng công cụ để mở khóa hộp.

Bên trong, có một cuốn sổ tay bìa da, một chiếc huy hiệu đã cũ, và một tờ giấy gấp tư.

Thành run rẩy mở tờ giấy ra. Đó là một Giấy Chứng Tử đã cũ.

Tên người chết: Nguyễn Văn Lâm. Ngày mất: Cách đây 5 năm, trùng khớp với ngày Thành được thuê chăm sóc ngôi mộ. Mối quan hệ với Thành: Cha.

Thành ngã quỵ xuống. Cha anh. Người cha đã bỏ rơi anh, người mà anh luôn tin là đang sống vất vưởng ở đâu đó, hóa ra đã nằm dưới chân anh suốt năm năm qua.

Nhưng tại sao lại là mộ vô danh? Tại sao lại dùng ảnh của anh?

Thành mở cuốn sổ tay. Đó là nhật ký của ông Lâm.

Phần IV: Bí Mật Của Người Cha

Cuốn nhật ký kể về một bi kịch không ai biết.

Ông Lâm không hề bỏ rơi vợ con vì nghiện ngập. Ông Lâm là một phóng viên điều tra, người đã lật tẩy một đường dây buôn lậu cổ vật quy mô lớn, liên quan đến một nhân vật quyền lực.

Trích nhật ký ngày 12/05/2018 (5 năm trước):

“Hôm nay, bọn chúng đã biết. Chúng đến nhà, tìm Lan và thằng Thành. Tôi biết tôi không thể trốn, nhưng tôi phải bảo vệ con trai tôi. Lan, em phải nghe anh. Em phải nói với Thành rằng anh đã bỏ đi vì nghiện. Em phải xóa hết dấu vết về anh. Nếu Thành biết sự thật, nó sẽ gặp nguy hiểm suốt đời.”

Trích nhật ký ngày 15/05/2018:

“Tôi đang ở một nơi ẩn náu. Tôi đã liên lạc với Hảo – cô em họ của tôi. Cô ấy sẽ giúp tôi. Kế hoạch là tạo ra một cái chết giả. Tôi không muốn danh tính của tôi xuất hiện trên bia mộ. Lan sẽ lo phần tiền bạc. Thành cần được lớn lên trong sự bình yên, không phải trong nỗi sợ hãi.”

Trích nhật ký ngày cuối cùng (viết bằng nét chữ xiêu vẹo):

“Tôi biết tôi không còn nhiều thời gian. Lan à, hãy giữ bức ảnh này – bức ảnh thằng Thành cười sún răng Tết năm đó. Đây là tất cả những gì anh chiến đấu để bảo vệ. Anh sẽ không có cơ hội nhìn thấy nó lớn lên, nhưng anh muốn nó được đặt lên mộ anh. Mộ Vô Danh. Để khi nào nó lớn, và khi nào em thấy an toàn để nói sự thật, nó sẽ biết rằng người nằm dưới đây đã luôn ở bên cạnh, và đã chết vì nó. Không ai có thể tìm thấy tôi, vì ngay cả con trai tôi cũng không biết tôi là ai. Bảo vệ Thành. Anh yêu em và con.”

Thành sụp đổ. Những ký ức tuổi thơ ùa về. Những lời nói dối của mẹ không phải là sự hận thù, mà là lá chắn bảo vệ. Người cha mà anh căm ghét vì sự vô trách nhiệm, hóa ra lại là một anh hùng đã hy sinh danh tính và mạng sống để anh có thể có một cuộc sống bình thường.

Bà Hảo, người phụ nữ đeo khẩu trang, chính là cô ruột của anh, người được ủy thác để thực hiện kế hoạch bảo mật cuối cùng này.

Phần V: Sự Thứ Tha Vô Điều Kiện

Thành tìm đến địa chỉ của bà Hảo. Anh không còn vẻ bàng hoàng, thay vào đó là sự bình tĩnh đến đáng sợ.

Khi bà Hảo mở cửa, bà nhận ra Thành ngay lập tức. Bà không nói gì, chỉ cúi đầu.

“Con đã tìm thấy hộp kim loại,” Thành nói.

Bà Hảo thở dài, mời anh vào. “Dì đã biết ngày này sẽ đến. Mẹ con muốn con biết, nhưng bà ấy sợ. Bà ấy sợ con sẽ mang gánh nặng của sự thật.”

“Bà Hảo… tại sao lại là con? Tại sao lại thuê chính con trai mình chăm sóc mộ cha mình?” Thành hỏi, giọng nghẹn lại.

Bà Hảo rót trà, đặt trước mặt anh.

“Đó là ý của mẹ con. Bà ấy muốn con và cha con có một sự kết nối, một sự gần gũi thầm lặng, mà không có sự đau đớn nào. Bà ấy muốn con tự tay chăm sóc cha mình, ngay cả khi con căm ghét ông ấy. Bà ấy muốn chuộc lỗi cho sự dối trá của mình, bằng cách trao cho con một công việc ý nghĩa nhất đời con.”

Bà Hảo lấy ra một bức thư khác, đề: “Gửi Thành, con trai của mẹ.”

Thành đọc bức thư của mẹ, nước mắt lăn dài. Mẹ anh viết về nỗi day dứt khi phải nói dối con trai mình, về sự cô đơn khi biết chồng mình nằm cách đó không xa mà không thể công khai thăm viếng, và về niềm hy vọng rằng Thành sẽ hiểu được sự hy sinh đó.

“Mẹ con đang đợi con ở ngôi nhà cũ. Mẹ con nói, khi con biết sự thật, con sẽ muốn quay về nơi cha con từng sống, để hiểu ông ấy hơn.”

Thành ôm lấy chiếc hộp kim loại. Bức ảnh sún răng của cậu bé 5 tuổi trên bia mộ giờ đây không còn là một bí ẩn rùng rợn, mà là một biểu tượng của tình yêu vô bờ bến.

Anh đứng dậy, nhìn bà Hảo. “Con phải về với mẹ.”

Anh không còn là “thợ gác mộ” nữa. Anh là con trai của một anh hùng, người đã tìm thấy người cha mà anh luôn nghĩ mình đã mất đi, không phải qua sự thật về cái chết, mà qua sự hy sinh cao cả nhất.

Trở lại nghĩa trang lần cuối. Thành thắp nén hương, cúi đầu trước ngôi Mộ Vô Danh.

“Ba Lâm. Con xin lỗi vì đã căm ghét ba. Con cảm ơn ba đã bảo vệ con. Từ giờ, con sẽ tự chăm sóc ba.”

Thành quyết định giữ kín bí mật này. Ngôi Mộ Vô Danh vẫn sẽ là Mộ Vô Danh đối với thế giới. Nhưng đối với Thành, đó là ngôi mộ của Người Cha. Và anh sẽ tiếp tục chăm sóc, không phải vì tiền, mà vì tình yêu.

Bức ảnh cậu bé 5 tuổi vẫn cười, dưới ánh nắng chiều tà. Nụ cười ấy giờ đây đã mang một ý nghĩa mới: nụ cười của một cuộc đời được đổi lấy bằng tất cả sự hy sinh của tình phụ tử.

Ngôi làng nhỏ bên bờ sông vốn yên ả bỗng trở thành tâm điểm của những lời xì xào. Người ta bàn tán về câu chuyện lạ lùng và đầy tranh cãi:

con dâu xin bố chồng một đứa con nối dõi.

Nhưng nếu nhìn vào sâu thẳm trái tim những người trong cuộc, ít ai ngờ rằng, đằng sau câu chuyện tưởng chừng trái luân thường đạo lý ấy, lại là cả một bi kịch gia đình, chan chứa tình thương, nước mắt và sự hy sinh đến tột cùng.

Gia đình ông Lâm vốn là một trong những gia đình có tiếng ở làng. Ông Lâm ngoài 60 tuổi, từng là cán bộ huyện đã nghỉ hưu, vợ mất sớm. Ông có một người con trai duy nhất – Minh – niềm hy vọng lớn nhất của dòng họ.

Minh lấy vợ là Hạnh, cô gái hiền lành, xinh xắn, quê ở làng bên. Cuộc hôn nhân của họ bắt đầu trong sự chúc phúc của cả hai bên, đặc biệt là ông Lâm. Ông mong từng ngày được bế cháu đích tôn, để hương hỏa gia tộc không bị đứt đoạn.

Nhưng 5 năm trôi qua, Hạnh vẫn chưa một lần đậu thai. Những lời đồn đoán, xì xào bắt đầu xuất hiện, xoáy vào lòng tự trọng của Minh và Hạnh.

Ban đầu, Hạnh nghĩ lỗi là do mình. Cô lặng lẽ đi khám, uống thuốc, thay đổi chế độ ăn uống. Nhưng tất cả kết quả đều bình thường. Cuối cùng, Minh đồng ý đi khám, và kết quả như một nhát dao cắt ngang bầu trời yên ả:

Minh bị vô sinh bẩm sinh.

Từ ngày biết tin, Minh trở nên lầm lỳ, tránh tiếp xúc với mọi người. Còn Hạnh thì vừa thương chồng, vừa đau cho chính mình. Cô chưa bao giờ trách anh, nhưng áp lực từ bên ngoài quá lớn.

Ông Lâm ban đầu không tin, cho rằng bác sĩ chẩn đoán sai. Nhưng khi cầm kết quả xét nghiệm trên tay, ông ngồi lặng rất lâu, gương mặt già nua như hằn thêm chục tuổi.

Tối hôm ấy, trong mâm cơm chỉ có ba người, không ai nói lời nào. Tiếng đũa chạm vào bát vang lên khô khốc. Hạnh nhìn ông Lâm, thấy ánh mắt ông chất chứa bao điều chưa nói.

Vài hôm sau, ông Lâm gọi riêng Hạnh ra sân sau, giọng trầm xuống:
– Con… nếu cứ như vậy, dòng họ này sẽ tuyệt tự. Bố biết chuyện này không phải lỗi của con… Nhưng con nghĩ… có cách nào để có một đứa cháu… mang dòng máu nhà mình không?

Hạnh sững người, cảm thấy một luồng khí lạnh chạy dọc sống lưng. Câu nói của ông Lâm như ẩn chứa một ý nghĩa khác, mà cô chưa dám nghĩ tới.

Một tuần sau, khi Minh đi công tác xa, ông Lâm mới thẳng thắn nói điều mà ông đã suy nghĩ suốt thời gian qua:
– Hạnh à… Bố đã suy nghĩ rất nhiều. Minh nó vô sinh… nhưng bố thì… vẫn còn khỏe mạnh. Nếu con đồng ý… bố sẽ cho con một đứa con… để giữ hương hỏa.

Hạnh chết lặng. Tai cô ù đi, tim đập loạn xạ. Cô đứng bật dậy, lùi lại, mắt mở to:
– Bố… bố đang nói gì vậy?

Ông Lâm thở dài:

– Bố biết điều này trái luân thường… nhưng bố cũng biết con thương Minh… Nếu con nhận một người khác, Minh sẽ đau lòng. Còn nếu là bố… thì vừa giữ được huyết thống, vừa không khiến nó mất mặt…

Nói đến đây, ông cúi đầu, giọng run run:
– Bố không ép con. Nhưng nếu con đồng ý… bố hứa cả đời sẽ mang ơn con.

Hạnh bỏ chạy vào phòng, nước mắt giàn giụa. Cả đêm ấy, cô trằn trọc, bị giằng xé giữa luân lý, danh dự và tình thương dành cho chồng.

Những ngày sau đó, áp lực đè nặng lên Hạnh. Mỗi lần ra chợ, cô đều nghe những lời xì xào: “Con dâu nhà ông Lâm bị gì mà mãi chưa đẻ?”, “Chắc là loại vô phúc”.

Một buổi tối, Minh say rượu, về nhà ôm Hạnh khóc:
– Anh xin lỗi… Em lấy anh là thiệt thòi lớn nhất đời em.

Hạnh siết chặt tay chồng, tim cô nhói lên. Cô nhớ lời ông Lâm, nhớ gương mặt tuyệt vọng của chồng, nhớ những ánh mắt dè bỉu của thiên hạ.

Cuối cùng, trong một buổi chiều mưa, cô lặng lẽ bước vào phòng ông Lâm, khẽ nói:
– Con… đồng ý. Nhưng… Minh không được biết.

Ông Lâm nhìn cô rất lâu, rồi gật đầu, ánh mắt pha lẫn biết ơn và day dứt.

Kế hoạch diễn ra kín đáo, như một bí mật chỉ có hai người biết. Hạnh sống trong mâu thuẫn và tội lỗi, nhưng vẫn giữ vẻ ngoài bình thường trước mặt Minh.

Ba tháng sau, cô báo tin có thai. Minh òa khóc, ôm vợ trong hạnh phúc, không hề biết sự thật. Ông Lâm đứng ngoài cửa, lau nước mắt, lòng dằn vặt nhưng cũng nhẹ nhõm khi dòng họ không còn nguy cơ tuyệt tự.

Cả làng mừng rỡ, họ hàng kéo đến chúc mừng. Không ai hay biết, đằng sau nụ cười của Hạnh là những đêm mất ngủ, những giọt nước mắt lặng lẽ rơi trên gối.

Mọi chuyện tưởng sẽ được chôn vùi mãi mãi, nếu không có một biến cố. Khi Hạnh mang thai đến tháng thứ bảy, Minh vô tình nghe lỏm được cuộc nói chuyện giữa hai người hàng xóm. Họ thì thầm rằng đứa bé “không phải của Minh” mà là “của ông Lâm”.

Minh như bị sét đánh ngang tai. Tối hôm đó, anh tra hỏi Hạnh. Cô sợ hãi, cố chối, nhưng trước ánh mắt đầy nghi ngờ của chồng, nước mắt cô trào ra:
– Em… chỉ muốn cho anh một đứa con… để anh hạnh phúc…

Minh lùi lại, như thể vừa bị đâm một nhát dao. Anh quay sang hỏi cha mình, nhưng ông Lâm chỉ cúi đầu, im lặng. Sự im lặng ấy chính là lời thú nhận.

Minh bỏ ra khỏi nhà ngay trong đêm mưa gió. Hạnh chạy theo nhưng bị ngăn lại. Cô ngã quỵ, bụng đau quặn thắt, phải nhập viện cấp cứu.

Ông Lâm ngồi bên ngoài phòng cấp cứu, hai bàn tay siết chặt, gương mặt hằn sâu những nếp nhăn của ân hận. Ông biết, mọi thứ đã vượt khỏi tầm kiểm soát.

Hạnh giữ được đứa bé, nhưng Minh không quay về nữa. Anh gửi đơn ly hôn từ xa, chỉ để lại một câu:
– Em đã hy sinh cho anh… nhưng anh không thể đối diện với điều đó.

Một năm sau, Hạnh sống cùng con trai trong căn nhà nhỏ ở làng khác. Cô đặt tên con là Nhân, với mong muốn con lớn lên sẽ hiểu và tha thứ cho những sai lầm của người lớn.

Ông Lâm vẫn thỉnh thoảng đến thăm cháu, nhưng mỗi lần gặp Hạnh, ánh mắt ông trĩu nặng. Ông đã giữ được “nối dõi tông đường”, nhưng đánh mất gia đình, đánh mất tình cha con.

Hạnh nhiều lần ngồi bên con, kể cho bé nghe rằng bố Minh là người cha tốt nhất thế gian, dù sự thật phũ phàng ra sao. Cô chọn giữ lại ký ức đẹp cho con, như một cách chuộc lỗi cho quá khứ.

Câu chuyện kết thúc không có ai hoàn toàn hạnh phúc. Nhưng nó để lại một bài học đau đớn: có những quyết định xuất phát từ tình thương, nhưng nếu vượt qua ranh giới luân lý, cái giá phải trả là mất mát vĩnh viễn.

“Ngày hôm ấy, căn phòng bệnh tầng 5 – Bệnh viện Ung Bướu chìm trong một màu xám xịt. Ngoài trời mưa lất phất, còn trong phòng, người phụ nữ gầy guộc nằm co ro trên giường bệnh, ánh mắt trũng sâu vẫn hướng về phía cửa, như chờ đợi một bóng dáng đã lâu chẳng thấy quay lại…”

Lan năm nay mới 42 tuổi, đáng lẽ vẫn còn nhiều năm tháng để sống, để chăm sóc gia đình và thực hiện ước mơ nhỏ bé của mình: mở một tiệm hoa nhỏ nơi góc phố. Nhưng căn bệnh ung thư buồng trứng quái ác đã đưa chị vào những cơn đau dồn dập, khiến giấc mơ ấy ngày càng xa vời. Ba tháng nay, chị điều trị nội trú tại Bệnh viện Ung Bướu, cơ thể hao gầy chỉ còn da bọc xương. Mỗi buổi chiều, ánh nắng cuối ngày hắt vào cửa sổ, chiếu lên khuôn mặt xanh xao, làm nổi bật vẻ khắc khoải của một người đàn bà đang sống những ngày cuối cùng.

Chồng Lan – Hùng – ban đầu còn lui tới chăm sóc, nhưng càng ngày anh càng viện cớ công việc bận rộn. Đến khi Lan vô tình nghe y tá kể lại, chị mới biết anh đang qua lại với Thảo – người bạn thân từ thuở cấp ba. Sự thật phũ phàng ấy đâm thẳng vào tim chị. Thảo từng là người hay đến thăm, chia sẻ, động viên chị lúc mới nhập viện. Nhưng từ khi Hùng vắng bóng, Thảo cũng dần ít tới, chỉ để lại những tin nhắn xã giao. Lan hiểu ra tất cả. Đau đớn, nhưng chị lặng im. Cái đau thể xác dường như không còn đáng sợ bằng nỗi đau tinh thần khi bị phản bội.

Ngày nào, Lan cũng dặn y tá mở cửa sổ, để chị có thể hít một chút gió trời. Chị bảo: “Cho tôi ngửi thêm mùi nắng, mùi mưa… để sau này có đi, tôi còn nhớ.” Trong lúc mọi người nghĩ chị yếu ớt và tuyệt vọng, Lan vẫn kiên cường âm thầm sắp xếp mọi thứ. Chị nhờ luật sư riêng – một người bạn cũ của bố – soạn di chúc. Mỗi câu, mỗi chữ, chị đều cân nhắc cẩn trọng, không phải cho mình, mà cho con gái 17 tuổi – Minh Anh.

Minh Anh đang tuổi ôn thi đại học, vẫn thường xuyên vào bệnh viện thăm mẹ. Con bé thương mẹ lắm, nhưng còn quá trẻ để gánh hết nỗi đau này. Lan chỉ dặn con:
– “Con chỉ cần hứa với mẹ, sau này sống tử tế, đừng oán trách ai, đừng hận thù. Mẹ tin con.”

Minh Anh khóc nấc, gật đầu.

Lan nhìn con rồi quay mặt đi, để giấu đi dòng nước mắt nóng hổi nơi khóe mắt. Chị biết chặng đường còn lại chẳng dài, nhưng chị sẽ đi trong bình thản, bởi chị đã sẵn sàng…

Ngày Lan mất, cả tầng bệnh viện chìm trong một sự im lặng lạ thường. Ngoài hành lang, những bước chân khẽ khàng, tiếng máy truyền dịch nhỏ giọt đều đều như một bản nhạc buồn. Lan nhắm mắt thanh thản ra đi, trên môi vẫn còn vương nụ cười mỏng manh. Trước khi đi, chị chỉ nắm chặt tay con gái:
– “Mẹ để lại tất cả cho con. Con nhớ giữ gìn.”

Tin Lan qua đời khiến nhiều người thân đến viếng, nhưng Hùng xuất hiện khá muộn. Anh mặc bộ vest chỉnh tề, tay trong tay cùng Thảo – không ngần ngại ánh nhìn của mọi người. Minh Anh nhìn thấy cảnh đó, tim như bị xé nát, nhưng nhớ lời mẹ dặn, em không bật khóc, cũng không trách móc. Em chỉ lặng lẽ đứng cạnh quan tài, đôi mắt đỏ hoe nhưng ánh nhìn rắn rỏi.

Đám tang diễn ra giản dị, đúng di nguyện của Lan. Khi mọi nghi thức vừa xong, luật sư riêng của Lan xuất hiện, mang theo tập hồ sơ dày cộp. Ông điềm đạm nói:
– “Theo di chúc hợp pháp được lập và công chứng, tôi sẽ thay mặt chị Lan công bố ngay hôm nay.”

Mọi ánh mắt trong phòng đổ dồn về phía ông. Hùng hơi cau mày, có phần sốt ruột. Anh vốn nghĩ Lan sẽ để lại tất cả tài sản, ngôi nhà, số tiền tiết kiệm… cho mình, rồi anh sẽ là người sắp xếp lại. Nhưng ngay khi luật sư đọc những dòng đầu tiên, mặt anh tái hẳn.

Lan đã để lại toàn bộ tài sản cho Minh Anh, đồng thời ủy thác quyền quản lý tạm thời cho một người anh họ tin cậy đến khi con đủ 20 tuổi. Đặc biệt, chị còn ghi rõ: “Tôi không để lại bất cứ quyền lợi nào cho chồng tôi – Trần Văn Hùng – vì trong những ngày cuối đời, anh ấy đã không còn làm tròn bổn phận.”

Căn phòng lặng đi. Minh Anh nấc nghẹn, vừa xúc động vừa đau đớn. Người thân xì xào. Còn Hùng thì sững sờ, ánh mắt hoang mang, đỏ ngầu, rồi lướt nhanh sang Thảo. Thảo né tránh ánh mắt ấy, gương mặt căng thẳng.

Chỉ một tờ di chúc, nhưng đã lột trần sự thật. Lan đã biết tất cả. Chị không trách móc ồn ào, không cãi vã, chỉ âm thầm chọn cách ra đi trong bình thản và để lại một cú đánh chí mạng vào sự ích kỷ, bội bạc của chồng.

Những ngày sau tang lễ, Minh Anh dọn dẹp lại căn nhà nhỏ. Mỗi góc nhà đều in dấu mẹ, từ chậu hoa lan trước cửa đến những cuốn sổ ghi chép công thức cắm hoa. Em ngồi giữa căn phòng, ôm cuốn sổ mẹ để lại, nước mắt cứ chảy không ngừng. Nhưng bên trong nỗi đau ấy, Minh Anh cũng cảm nhận được một nguồn sức mạnh kỳ lạ: đó là tình thương và sự dũng cảm mà mẹ đã truyền lại.

Trong khi đó, Hùng bắt đầu đối diện với hệ quả. Bạn bè xa lánh, họ hàng nhìn bằng ánh mắt khinh bỉ. Thảo, vì không chịu nổi áp lực dư luận, cũng dần tránh mặt anh. Ngôi nhà, số tiền tiết kiệm – tất cả đều thuộc về con gái, anh không có quyền động tới. Lần đầu tiên trong nhiều năm, Hùng thấy mình thật sự trắng tay.

Một buổi chiều, anh ghé về căn nhà cũ, định lấy vài món đồ. Nhưng trước cửa, Minh Anh đứng chặn lại. Giọng cô bé rắn rỏi hơn bao giờ hết:
– “Ba không còn quyền gì ở đây nữa. Đây là nhà của mẹ con, và bây giờ là của con.”

Hùng sững người. Anh nhìn con bé – đứa con gái ngày nào còn ríu rít chạy quanh nhà, giờ đã đứng trước mặt anh, mạnh mẽ, kiên cường, chẳng khác nào phiên bản trẻ hơn của Lan. Trong khoảnh khắc ấy, anh thấy nhói lên trong lòng, nhưng tất cả đã quá muộn.

Minh Anh quyết tâm thực hiện ước mơ còn dang dở của mẹ. Sau khi lo xong mọi thủ tục, em dành tiền để vừa học đại học, vừa thuê một căn phòng nhỏ mở tiệm hoa. Cửa tiệm mang tên “Ký ức tháng Tám” – tháng mà mẹ rời xa. Những lẵng hoa trong tiệm đều giản dị, tinh tế, hệt như tính cách Lan khi còn sống.

Khách đến mua hoa thường nghe Minh Anh kể về mẹ, về một người phụ nữ dẫu mang bệnh nặng nhưng vẫn sống đầy nghị lực và yêu thương. Mỗi câu chuyện, mỗi bó hoa, đều là lời nhắc nhớ: tình thương không bao giờ mất đi, nó chỉ hóa thành sức mạnh để những người ở lại bước tiếp.

Hùng nhiều lần lén đứng ngoài cửa tiệm, nhìn con gái từ xa. Anh muốn bước vào, nhưng lại thấy hổ thẹn. Thảo thì đã biến mất khỏi cuộc đời anh. Còn anh, chỉ còn lại sự ân hận muộn màng.

Và rồi, trong lòng Minh Anh, lời mẹ dặn ngày nào vẫn vang vọng:
“Đừng oán trách ai, đừng hận thù. Con chỉ cần sống tử tế.”

Em mỉm cười, ngước nhìn lên bầu trời, nơi có thể mẹ đang dõi theo. Và từ trong tận sâu thẳm, em tin rằng: mẹ vẫn ở đó, trong từng nhành hoa, trong từng nhịp thở cuộc đời này.

TÔI CHỈ MUỐN VỢ ĐƯA 50 TRIỆU CHO EM CHỒNG ĐẺ, NÀO NGỜ CÔ ẤY NÉM RA GIỮA NHÀ 1 THỨ KHIẾN TÔI CHẾT ĐIẾNG…

Tôi có một em gái ruột, lấy chồng cách đây hơn một năm, giờ sắp sinh con đầu lòng. Kinh tế bên chồng nó không khá giả gì, còn nợ nần đám cưới chưa trả hết, vậy nên khi nghe tin em tôi chuẩn bị sinh, tôi lập tức nghĩ đến chuyện giúp đỡ ít nhiều.

Nhưng bản thân tôi thì làm công ăn lương, lo đủ ăn đủ mặc đã là cố gắng. Trong đầu chỉ hiện lên một khoản: 50 triệu của vợ tôi.

Số tiền đó là tiền thừa kế mẹ vợ cho riêng, đứng tên vợ, cô ấy giữ làm “quỹ phòng thân”. Mỗi lần tôi nhắc đến, cô ấy đều gạt đi:

“Tiền đó để dành cho con sau này, đừng có đụng vào!”

Nhưng giờ là chuyện máu mủ ruột thịt, em gái tôi sinh nở đâu phải chuyện nhỏ, tôi nói khéo, rồi năn nỉ, thậm chí nổi cáu:

“Em đừng ích kỷ thế được không? Nó là em ruột anh! Một mình nó bầu bì, không có nổi cái máy hút sữa đàng hoàng, chẳng nhẽ em thấy không thương à?”

Vợ tôi lạnh lùng đáp:

“Anh nói như thể em là người dưng nước lã. Nhưng anh nhớ lại xem — từ ngày cưới nhau đến giờ, anh đã từng hỏi xem em cần gì chưa?”

Tôi gắt:

“Đây là lúc nói mấy chuyện nhỏ nhặt đấy à? Đưa 50 triệu, có phải là mất tất đâu. Em gái anh cũng là em chồng em!”

Cô ấy không nói nữa, đứng dậy đi vào phòng. Tôi ngồi ngoài lầm bầm, tức điên, nghĩ không ngờ lấy vợ mà đụng chuyện lại thấy rõ cái lòng dạ đàn bà.

Một lúc sau, vợ tôi bước ra. Không nói một lời. Tay cầm một chiếc hộp nhỏ, rồi ném mạnh xuống sàn trước mặt tôi.

“Anh muốn 50 triệu đúng không? Đấy, tự mà lấy!”

Tôi giật mình, ngó xuống — rồi tá hoả, tay run rẩy khi thấy bên trong không phải tiền, mà là… những tập hồ sơ bệnh án.

Tôi cúi xuống mở ra từng tờ, đọc mà mắt tối sầm lại.
Kết quả khám hiếm muộn. Giấy xét nghiệm nội tiết. Phiếu siêu âm tử cung bất thường.
Ngày tháng ghi trong đó — toàn là thời gian vợ tôi âm thầm đi khám, điều trị… mà không hề nói với tôi nửa lời.

Và rồi, trang giấy cuối cùng là phiếu báo giá IVF — thụ tinh ống nghiệm. Tổng chi phí ước tính: gần 80 triệu.

Cô ấy đứng đó, mắt đỏ hoe nhưng giọng cứng như đá:

“Số tiền đó — là hy vọng duy nhất của em để làm mẹ. Em không tiêu xài gì cho bản thân. Em đã chuẩn bị để tháng sau đi làm IVF.
Vậy mà anh bảo em ích kỷ?”

Tôi nghẹn họng, không thốt nổi một lời.

Chưa dừng lại ở đó, cô ấy đi đến tủ, rút thêm một xấp giấy tờ khác: đơn xin nghỉ việc, thư từ chối hỗ trợ của bố mẹ ruột, và một cuốn sổ tiết kiệm chỉ còn đúng 53 triệu.

“Em không có ai ngoài anh. Em đã dồn hết hi vọng vào việc này. Nhưng nếu em mà cứ phải nhường hết cho nhà chồng, thì thôi… cứ coi như em không xứng làm vợ.”

Nói xong cô ấy bước vào phòng, đóng sập cửa. Căn nhà im phăng phắc, chỉ còn tiếng lòng tôi gào thét.

Tôi — một người chồng, bao lâu nay không thèm hỏi đến nước mắt của vợ.

Tôi đã gọi cô ấy là ích kỷ — trong khi cô ấy im lặng chịu đau vì một ước mơ nhỏ nhoi: được làm mẹ.

Tôi nhìn tập hồ sơ bệnh án dưới chân, rồi nhìn sang cánh cửa đóng chặt… Lần đầu tiên trong đời, tôi thấy mình quỳ gối không phải vì xin tiền, mà là vì xin tha thứ.

Ung thư vòm họng là một trong những bệnh khó kiểm soát khi đã bị mắc, nên việc quan trọng nhất là ở khâu phòng ngừa. Trong những năm gần đây, tỉ lệ bệnh nhân ung thư vòm họng đang gia tăng và nhiều người mắc bệnh này có thói quen ăn uống sai lầm kéo dài mà không biết.

Nằm trong top 10 căn bệnh ung thư nguy hiểm bậc nhất thế giới, ung thư vòm họng là nỗi ám ảnh kinh hoàng cho những người không may mắc phải. Ung thư vòm họng có thể bắt nguồn do nạp quá nhiều chất độc hại từ rượu bia, thuốc lá, ngoài ra tuổi cao, di truyền hoặc ăn uống quá phóng khoáng, không hợp lý lẫn không chừng mực cũng là yếu tố gây bệnh thường gặp.

Theo bác sĩ Phù Huệ Quần, Khoa Ung bướu, Đại Học Trung Nam (TQ) chia sẻ trên kênh Bác sĩ Gia đình (TQ), nếu bạn duy trì thói quen ăn uống các món ăn phổ biến hiện nay như thịt xông khói, dưa muối chua không đúng cách và các thực phẩm chế biến sẵn thường xuyên, có thể gây ung thư vòm họng, nguy cơ tăng dần lên theo thời gian.

Do đó, các chuyên gia khuyên rằng, hãy tránh xa những thói quen ăn uống kém có thể gây ung thư vòm họng. Nên làm tốt công việc chăm sóc sức khỏe bằng chế độ ăn uống lành mạnh để làm cho ung thư vòm họng không tấn công chính mình.

Ăn nhiều thịt đỏ

Trong thực đơn dinh dưỡng, nguồn chất đạm chủ yếu để cung cấp cho cơ thể bắt nguồn từ thịt đỏ nhưng thịt này có nguy cơ tiềm ẩn gây ung thư vòm họng nếu ăn nhiều. Cụ thể các loại thịt màu đỏ như thịt bỏ, dê, cừu,.. ngoài lượng chất đạm dồi dào còn chứa rất nhiều chất béo bão hòa. 2 thành phần có nhiều trong cơ thể sẽ làm sản sinh thêm nhiều mô ung thư ác tính ở vòm họng.

Bạn càng nên cẩn thận khi ăn những loại thịt đỏ đã được tẩm ướp hoặc chế biến sẵn như xúc xích, hot dog, thịt xông khói,…đa phần chúng có nhiều muối nitrat hoặc nitrit nếu hấp thụ vào trong người với số lượng lớn rất dễ gây bệnh ung thư.

Thực phẩm chế biến sẵn và được đóng hộp

Ưu điểm của thực phẩm đóng hộp chính là giữ được thời gian lâu hơn nhiều lần đồ ăn tươi những vấn đề là để làm được điều đó loại thực phẩm này phải được thêm nhiều loại hóa chất như chất bảo quản, chưa kể đến những thành phần gia vị muối, đường nhân tạo, chất tạo mùi, màu,…

Đa phần những chất hóa học này không thể phân hóa được trong dạ dày nhưng cũng không thể tống hết ra ngoài được. Những phần nhỏ bị đọng lại theo thời gian sẽ nhân lên với số lượng lớn dần và bắt đầu gây nên nhiều căn bệnh ung thư nguy hiểm trong đó có ung thư ở vòm họng và bị ung thư ở dạ dày là gặp nhiều hơn cả.

Thực phẩm lên men, dưa cà ngâm muối

Có hẳn những nhóm nghiên cứu về loại thực phẩm này. Kết luận chính là dưa cà muối nếu sử dụng quá nhiều thì người ăn có nguy cơ lớn mắc bệnh ung thư vòm họng nguy hiểm. Sau thời gian được ngâm muối các loại dưa cà có nhiều thành phần bị biến chất, chúng dễ làm phát triển những tế bào ung thư ở vòm, dạ dảy hoặc ở trực tràng.

Thực phẩm chiên rán và các loại thức ăn nhanh

Nhóm thực phẩm này là thủ phạm hàng đầu gây nên bệnh béo phì ở những nước phát triển nhưng không chỉ có vậy chúng còn làm gi tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường và bệnh ung thư vòm họng. Lý giải cho điều này là lượng chất béo trong thức ăn sẽ bị chuyển hóa tiêu cực khi được chế biến trong chảo dầu mỡ có nhiệt độ rất cao.

Nhóm thức ăn nhanh mà giới trẻ giới văn phòng rất ưa chuộng thì lại chứa lượng lớn acrylamide, chất này binh thường không nguy hiểm nhưng nếu chọn cách chế biến bằng rán hoặc nướng chúng rất dễ bị chuyển hóa và có khả năng gây ung thư hóa ở vòm họng.

Thức ăn thừa để qua đêm

Ngày nay, để không lãng phí, nhiều người sẽ đặt những món ăn thừa của đêm hôm trước để tiếp tục ăn vào ngày hôm sau. Đây là một thói quen phổ biến, nhưng đáng tiếc rằng các món ăn qua đêm sẽ tạo ra nitrite, tiếp tục được chuyển hóa thành chất gây ung thư nitrite amin trong cơ thể con người. Và điều này sẽ làm cho nguy cơ ung thư của bạn cao hơn thời gian, gây ra những thiệt hại nghiêm trọng hơn cho cơ thể của bạn.

Nếu bạn muốn giữ cho cơ thể khỏe mạnh và bạn không muốn gặp rắc rối vì ung thư vòm họng, thì hãy sớm chú ý đến những điểm cần chú ý trong chế độ ăn uống. Hàng ngày, thói quen tốt nhất là nên ăn nhẹ hơn, tránh ăn thịt xông khói, chiên rán. Các món ăn trong mỗi bữa ăn cần đảm bảo cân bằng dinh dưỡng để duy trì sức khỏe tốt.

Cách phòng ngừa ung thư

– Có chế độ ăn uống khoa học: chế độ ăn được cung cấp đủ i-ốt, ăn nhiều rau xanh, các loại trái cây, chất xơ, giúp cung cấp nhiều loại vitamin tốt cho sức khỏe. Ngoài ra, cũng cần bổ sung thêm lượng i-ốt được khuyến cáo vào mỗi bữa ăn.

– Sinh hoạt lành mạnh: có chế độ luyện tập phù hợp, thường xuyên luyện tập thể dục thể thao, ngủ đủ giấc, ngủ đúng giờ…

– Không sử dụng chất kích thích: Rượu bia, chất kích thích là nguyên nhân gây nhiều bệnh lý ung thư, trong đó có ung thư tuyến giáp.

– Tầm soát ung thư định kỳ: Bạn nên tiến hành tầm soát ung thư định kỳ tại các cơ sở y tế uy tín, để phòng ngừa và điều trị bệnh kịp thời.

Theo Đời sống pháp luật, mới đây, Cục Cảnh sát Giao thông và nhiều tỉnh, thành công bố danh sách các phương tiện vi phạm. Trong đó có nhiều trường hợp chủ xe máy vi phạm.

Theo Cục Cảnh sát giao thông, từ 12h00’ ngày 9/12/2025 đến 12h00’ ngày 10/12/2025, qua trích xuất dữ liệu từ camera A.I được thí điểm lắp đặt tại nội đô Hà Nội (nút giao phố Phạm Văn Bạch – Hoàng Quán Chi), đã tự động phát hiện 129 trường hợp xe mô tô (xe máy) vi phạm.

Danh sách 129 trường hợp xe máy vi phạm như sau:

    

Trước đó, từ 12h00’ ngày 8/12/2025 đến 12h00’ ngày 9/12/2025, qua trích xuất dữ liệu từ camera A.I được thí điểm lắp đặt tại nội đô Hà Nội (nút giao phố Phạm Văn Bạch – Hoàng Quán Chi), đã tự động phát hiện 176 trường hợp xe mô tô (xe máy) vi phạm.

Danh sách 176 trường hợp xe máy vi phạm như sau:

       

         

Cậu bé ấy tên là Minh, 10 tuổi. Minh không có cha mẹ. Cậu chỉ nhớ rằng năm 2 tuổi, ông Bảy – một lão ăn xin già sống dưới chân cầu – đã tìm thấy cậu trong một chiếc thau nhựa trôi dạt bên rãnh nước. Khi ấy, cậu bé không biết nói rõ, chỉ khóc đến khản tiếng. Trên cổ cậu, chỉ có một chiếc vòng tay len màu đỏ đã sờn, cùng một mảnh giấy cũ nát ghi: “Xin ai tốt bụng nuôi giùm thằng bé này. Nó tên Minh.”
Ông Bảy không có gì ngoài đôi chân đã mỏi và chiếc bị rách, nhưng ông vẫn bế cậu bé về nuôi, chia nhau từng mẩu bánh mì nhặt được. Dù khổ cực, ông luôn dặn Minh:

Tôi nghỉ việc ở công ty cũ được hơn một tháng, tính ra là 35 ngày kể từ hôm tôi chính thức rời khỏi phòng marketing – nơi tôi đã gắn bó gần ba năm trời. Công việc ở đó không hẳn là niềm vui lớn nhất đời tôi, nhưng đồng nghiệp thì khác. Mười người trong phòng, từ chị trưởng phòng nghiêm khắc nhưng tốt bụng, cậu IT hay pha trò, đến mấy bạn thiết kế lúc nào cũng tất bật với deadline, đều để lại trong tôi những kỷ niệm khó quên.

Đặc biệt là hôm bố tôi mất, cả phòng đã đến đám tang đông đủ, người thì phụ giúp, người thì đứng lặng lẽ thắp hương, an ủi tôi trong lúc tôi gần như chẳng còn sức để nói lời nào. Sự có mặt của họ hôm đó thực sự là một điểm tựa lớn, nên khi đến ngày giỗ 49 ngày của bố, tôi nghĩ ngay đến việc mời mọi người đến nhà.

Tôi muốn ngày giỗ không chỉ là dịp để gia đình tưởng nhớ bố, mà còn là cơ hội để tôi nói lời cảm ơn với những người từng chia sẻ nỗi buồn cùng tôi. Mấy hôm trước đó, tôi cẩn thận gọi điện cho từng người. Chị trưởng phòng bảo bận họp nhưng sẽ cố thu xếp, cậu IT thì cười hề hề nói “để tớ xem lịch đã nhé”, còn mấy bạn khác đều ậm ừ kiểu “để tao xem sao”.

Tôi không ép, chỉ bảo mọi người cứ đến nếu rảnh, nhà tôi đơn giản thôi, không câu nệ gì đâu. Tôi còn nhờ mẹ chuẩn bị thêm mấy món mà hồi trước bố thích: gà luộc, canh khổ qua nhồi thịt, bánh chưng nữa – dù không phải Tết, nhưng bố tôi vốn mê món đó. Bàn thờ bố được lau sạch, nhang đèn sẵn sàng, tôi đứng nhìn di ảnh bố mà thấy lòng mình vừa ấm vừa trống trải.

Đến ngày giỗ, tôi dậy từ sớm, phụ mẹ bày biện bàn ăn, kê thêm ghế vì nghĩ ít nhất cũng có vài người đến. Nhưng chờ mãi đến 11 giờ trưa, giờ mà tôi nhắn mọi người đến ăn cơm, chỉ có hai người xuất hiện: chị Lan – trợ lý của trưởng phòng, và anh Hùng – người hay ngồi góc bàn làm việc lặng lẽ ít nói.

Chị Lan cười bảo: “Tụi nó bận lắm, nhờ chị với anh Hùng đi thay mặt cả phòng đây.” Tôi gật đầu cười lại, cố giấu cái cảm giác hụt hẫng đang trào lên trong lòng. Hai người ngồi ăn cùng gia đình tôi, khen mẹ tôi nấu ngon, còn thắp hương cho bố trước khi ra về. Lúc tiễn họ, chị Lan đưa tôi một cái phong bì trắng, bảo: “Cả phòng góp chung, em cầm lấy nhé.” Tôi cảm ơn rồi mở ra xem sau, bên trong là 500 nghìn đồng – số tiền mà tính ra mỗi người góp 50 nghìn.

Tôi ngồi xuống ghế, nhìn cái phong bì mà không biết nên nghĩ gì. Mười người, mà chỉ hai người đến, còn lại tám người không một tin nhắn, không một lời hỏi thăm, cũng chẳng thấy ai gửi chút gì thắp hương cho bố tôi. Tôi không phải người nhỏ nhen, cũng chẳng mong họ phải cho nhiều hay đến đông, nhưng cái cảm giác bị lãng quên nó cứ dâng lên.

Hồi còn làm chung, tôi từng ở lại tăng ca cùng họ, từng chạy deadline đến khuya, từng pha cà phê cho cả phòng những ngày mệt mỏi. Vậy mà giờ đây, khi tôi cần một chút tình cảm đáp lại, mọi thứ lại nhạt nhòa thế này. Mẹ tôi thấy tôi ngồi thẫn thờ, hỏi: “Sao buồn vậy con? Người ta bận thì thôi, mình sống sao cho trọn đạo là được.” Tôi gật đầu với mẹ, nhưng trong lòng vẫn không nguôi được cảm giác trống rỗng.

Tối đó, tôi nhắn tin cảm ơn chị Lan và anh Hùng, rồi tiện thể hỏi thăm mọi người trong nhóm chat cũ của phòng. Không ai trả lời. Điện thoại nằm im lìm trên bàn, còn tôi ngồi nhìn khói nhang trên bàn thờ bố, tự hỏi tình nghĩa đồng nghiệp bao năm, rốt cuộc đáng giá bao nhiêu.

Chiếc xe Mazda 3 bóng lộn rẽ vào con đường đất đỏ bụi mù, xóc nảy tưng bưng khiến Hùng nhăn mặt, đập tay vô lăng chửi thề: “Biết thế này có chết tôi cũng không về. Đường với sá, đi thế này thì nát hết cả gầm xe. Đã bảo ở lại thành phố ăn Tết cho sướng, cô cứ nằng nặc đòi về cái chốn khỉ ho cò gáy này làm gì không biết!”

Ngồi ở ghế phụ, Lan chỉ im lặng nhìn ra cửa sổ, tay ôm chặt đứa con gái nhỏ đang ngủ gật. 8 năm. Đã 8 năm kể từ ngày cưới, đây là lần đầu tiên Hùng chịu cho mẹ con cô về quê ngoại ăn Tết.

Hùng là trai phố, lấy Lan – một cô gái tỉnh lẻ lên thành phố lập nghiệp. Ngay từ ngày yêu nhau, Hùng đã luôn tự cho mình cái quyền “bề trên”. Anh ta coi việc lấy Lan là một sự ban ơn, là “vớt” cô ra khỏi cái nghèo. Suốt 8 năm làm dâu, Lan sống như cái bóng trong nhà chồng. Tết năm nào cũng vậy dù Tết âm hay Tết dương Hùng cũng lấy cớ: “Con còn nhỏ”, “Đi lại vất vả”, “Nội đông khách cần người lo cỗ bàn” để cấm tiệt đường về ngoại của vợ. Năm nay, bố Lan gọi điện báo ốm, mẹ khóc hết nước mắt, Lan mới liều mình làm căng một trận. Hùng miễn cưỡng đồng ý nhưng suốt dọc đường đi, anh ta không ngừng chì chiết, đay nghiến.

“Đến chưa? Còn bao xa nữa? Mùi phân trâu nồng nặc thế này mà cô cũng hít được à?” Hùng bịt mũi, vẻ mặt ghê tởm. “Sắp đến rồi, anh rẽ trái đoạn cây đa đằng kia là tới nhà cũ của bố mẹ,” Lan đáp, giọng bình thản lạ thường. Chiếc xe dừng lại trước một cái cổng gỗ mối mọt, xiêu vẹo. Bên trong là nếp nhà ngói 3 gian cũ kỹ, rêu phong phủ đầy, tường vôi bong tróc từng mảng lớn lộ cả gạch đỏ. Sân gạch vỡ nham nhở, cỏ dại mọc lút cả lối đi. Cảnh tượng hoang tàn khiến ai nhìn vào cũng thấy ái ngại.

Hùng bước xuống xe, nhìn quanh một lượt rồi bỗng nhiên… quát ầm lên, tiếng quát vang vọng cả xóm vắng: “Trời đất ơi! Cô nhìn xem! Đây mà là chỗ cho người ở à? Cái ổ chuột thế này mà ngày nào cô cũng khóc lóc đòi về là sao? Cô định để tôi và con chui rúc vào cái chỗ ẩm thấp, hôi hám này mấy ngày Tết ư? Cô muốn làm nhục mặt thằng Hùng này à?”

Lan vừa bế con xuống xe, chưa kịp nói gì thì Hùng đã rút ví. Anh ta rút ra một tờ 500 ngàn màu xanh, vẫy vẫy trước mặt vợ với thái độ khinh khỉnh tột độ: “Đây! Cầm lấy! Tôi biếu ông bà ngoại. Ở quê chắc cả năm mới nhìn thấy đồng tiền to thế này. Cầm lấy mà mua thịt thà gì ăn cho đỡ khổ. Chứ nhìn cái nhà này tôi biết thừa ông bà túng thiếu thế nào rồi. Đừng có mơ tôi ngủ lại đây nhé. Thắp hương xong bố con tôi ra khách sạn huyện ngủ, cô muốn ở thì tự đi mà ở. Sáng mai lên xe về hết”.

Hùng nhếch mép cười, cái nụ cười của kẻ trọc phú mới phất, tin rằng đồng tiền có thể mua được cả lòng tự trọng. Anh ta đợi chờ sự biết ơn, hoặc ít nhất là sự xấu hổ từ vợ. Nhưng không. Lan không hề cúi đầu. Cô đứng thẳng lưng, nhìn Hùng bằng ánh mắt sắc lạnh mà 8 năm qua anh ta chưa từng thấy. Lan gạt phắt tờ tiền trên tay chồng, khiến nó rơi lả tả xuống nền đất bụi bặm.

“Anh cất ngay cái thói hợm hĩnh ấy đi,” Lan nói, giọng đủng đỉnh nhưng đanh thép. “Tiền của anh, anh cầm lấy mà đi về đổ xăng, đi mà thuê khách sạn sang trọng. Bố mẹ tôi không thiếu.” Hùng trố mắt, định mở miệng chửi vợ hỗn láo thì Lan đã chỉ tay về phía bên kia con đường, cách ngôi nhà cũ nát chừng 50 mét.

“Anh nhìn sang bên kia đi. Thấy cái gì không?” Hùng nheo mắt nhìn theo hướng tay vợ chỉ. Sau rặng tre già, một tòa biệt thự mái Thái sừng sững hiện ra. Cánh cổng đồng đúc mạ vàng sáng choang, tường bao kiên cố chạy dài tít tắp. Ngôi nhà 3 tầng đồ sộ, sơn trắng toát, ban công uốn lượn đầy hoa, sân lát đá tự nhiên rộng thênh thang, bên trong thấp thoáng vài chiếc ô tô đang đỗ.

Hùng há hốc mồm: “Cái… cái gì thế kia? Nhà quan lớn nào về hưu à?” Lan cười nhạt, nhặt tờ 500 ngàn dưới đất lên, nhét lại vào túi áo ngực của Hùng: “Nhà bố mẹ tôi đấy. Ông bà vừa xây xong tháng trước, tổng thiệt hại đâu đó có 4 tỷ thôi, chưa tính nội thất gỗ lim bên trong. Đất đai ở đây giờ quy hoạch khu công nghiệp, đền bù giải tỏa cộng với tiền ông bà tích cóp buôn bán nông sản bao năm nay, xây cái nhà dưỡng già cũng là chuyện bình thường.”

Hùng đứng chôn chân như trời trồng, mặt nghệt ra như ngỗng ỉa. Anh ta lắp bắp: “Nhà… nhà bố mẹ cô á? Sao… sao cô không nói gì với tôi?”. “Anh có bao giờ hỏi đâu mà tôi nói? Anh luôn nghĩ nhà tôi nghèo rớt mồng tơi, anh sợ dính dáng đến nhà vợ như sợ hủi. Thì tôi để anh toại nguyện.” Lan bế con đi thẳng về phía cổng biệt thự, bỏ lại Hùng đứng trơ trọi bên chiếc xe Mazda và ngôi nhà hoang. Vừa lúc đó, cánh cổng đồng đúc mở ra. Bố mẹ Lan bước ra, ăn mặc sang trọng, quý phái khác hẳn hình ảnh lam lũ trong trí nhớ của Hùng 8 năm trước.

“Kìa con gái, về rồi đấy à! Bố mẹ chờ mãi,” Ông bố vợ cười sảng khoái, tiếng cười vang rền. “Thằng Hùng đâu? Vào đây nhanh lên, xe cộ để ngoài đấy làm gì. Sân nhà mình để được chục cái xe tải đấy.”

Hùng lủi thủi lái xe vào sân, cảm giác chiếc xe “cưng” của mình lọt thỏm giữa cơ ngơi bề thế của nhà vợ. Vào trong nhà, anh ta càng choáng ngợp hơn. Bộ bàn ghế gỗ hương chạm trổ rồng phượng, sập gụ tủ chè bóng loáng, mùi gỗ mới thơm phức. Trong bếp, các cô các bác đang tíu tít chuẩn bị cỗ bàn, không khí rộn ràng như hội. Bố vợ vỗ vai Hùng cái “bộp”, cười ha hả: “Nghe cái Lan bảo con bận lắm, 8 năm mới về được. Bố mẹ thông cảm. Nay mừng nhà mới, mai bố làm 100 mâm khao cả làng, mời cả chủ tịch huyện về dự. Con về đúng dịp này là vui nhất đấy.”

100 mâm cỗ! 4 tỷ xây nhà! Những con số nhảy múa trong đầu Hùng khiến anh ta chóng mặt. Anh ta sờ vào túi áo, nơi có tờ 500 ngàn lúc nãy định “bố thí” cho nhạc phụ nhạc mẫu. Tờ tiền mỏng manh, nóng ran như hòn than đang đốt cháy da thịt anh.

Hùng nhìn quanh, thấy mình thật nhỏ bé và nực cười. Cả đời anh ta tự hào là dân phố, ở cái nhà tập thể cũ kỹ 40 mét vuông cơi nới chuồng cọp, đi cái xe trả góp, vậy mà dám vênh váo với bố mẹ vợ – những đại gia ngầm nơi đất quê này. Lan ghé tai chồng: “Mẹ con tôi ở lại ngoại chơi cả tháng, mai anh muốn về thì cứ việc”. Nhìn dáng vẻ khúm núm của chồng Lan lắc đầu ngán ngẩm nhưng trong lòng trào dâng một cảm giác hả hê khôn tả. Cái “ổ chuột” mà anh ta khinh thường nay đã trở thành pháo đài đập tan thói sĩ diện hão của gã chồng gia trưởng. Tết này, gió đã thực sự đổi chiều.

LẦN ĐẦU VỀ NHÀ NGƯỜI YÊU, BỐ ANH NHÌN TÔI CHẰM CHẰM RỒI HỎI MỘT CÂU KHIẾN CẢ MÂM CƠM CHẾT LẶNG

Tôi quen Nam được hơn một năm thì anh mới dắt tôi về nhà ra mắt.

Không phải vì anh không nghiêm túc, mà vì hoàn cảnh gia đình anh khá đặc biệt. Bố Nam là người ít nói, nghiêm khắc, từng là bộ đội về hưu. Mẹ anh mất sớm, trong nhà chỉ còn hai bố con nương tựa nhau.

Nam bảo:
— “Bố anh khó tính, nhưng không phải người xấu. Em đừng lo.”

Anh nói vậy, nhưng từ lúc ngồi trên chuyến xe về quê anh, tay tôi vẫn lạnh ngắt.

1. Căn nhà cũ và ánh mắt đầu tiên

Nhà Nam nằm cuối một con ngõ nhỏ ở ngoại thành. Ngôi nhà cấp bốn cũ kỹ, tường vàng đã bong tróc từng mảng. Trước sân có một cây xoài già, gốc xù xì, rễ nổi lên như những mạch máu.

Ngay khi tôi bước qua cổng, có cảm giác như có ai đó đang nhìn mình.

Bố Nam đứng ở hiên nhà. Ông gầy, lưng hơi còng, mái tóc bạc gần hết. Ánh mắt ông… rất lạ. Không phải dò xét, cũng không phải lạnh lùng, mà giống như đang cố xác nhận một điều gì đó.

Ông nhìn tôi không chớp.

Tôi lễ phép cúi đầu:
— “Cháu chào bác ạ.”

Ông vẫn nhìn. Vài giây trôi qua dài đến mức tôi nghe rõ tiếng tim mình đập trong lồng ngực.

Cuối cùng, ông gật đầu:
— “Vào nhà đi.”

Nam kéo tay tôi, thì thầm:
— “Bố anh vậy đó, quen rồi sẽ ổn.”

Nhưng tôi biết, ánh mắt ấy không hề “bình thường”.

2. Mâm cơm đầu tiên

Bữa cơm được dọn ra khá đơn giản: canh rau muống, đĩa cá kho, bát cà pháo, thêm bát thịt rang. Rất đúng kiểu gia đình Bắc truyền thống.

Chúng tôi ngồi xuống.

Không khí im lặng đến mức nghe rõ tiếng muỗi vo ve ngoài cửa.

Bố Nam gắp cho tôi một miếng cá.
— “Ăn đi.”

Tôi vội cảm ơn, cúi đầu ăn, nhưng vẫn cảm nhận được ánh mắt ông đang đặt lên mặt mình.

Ông nhìn rất kỹ. Từ trán, mắt, mũi, đến cả vết bớt nhỏ ở gần khóe môi tôi.

Nam có vẻ cũng nhận ra sự khác thường.
— “Bố… sao bố cứ nhìn Linh mãi vậy?”

Ông không trả lời.

Ông uống một ngụm nước, đặt chén xuống bàn, rồi đột nhiên hỏi:

— “Cháu có phải… con gái của bà Hạnh bán xôi ở bến xe huyện không?”

Câu hỏi vừa dứt, cả mâm cơm chết lặng.

Đũa trên tay tôi khựng lại.

Tim tôi như rơi xuống.

Nam quay phắt sang tôi:
— “Sao bố biết?”

Còn tôi, cổ họng nghẹn ứ, không nói nên lời.

3. Quá khứ tôi chưa từng kể

Tôi chưa từng kể với Nam về mẹ mình một cách chi tiết.

Mẹ tôi – bà Hạnh – bán xôi ở bến xe suốt hơn hai mươi năm. Một người đàn bà góa chồng, lưng còng, tay lúc nào cũng ám mùi khói bếp. Tôi lớn lên giữa tiếng xe khách, mùi dầu diesel và những buổi sáng mẹ dậy từ ba giờ.

Tôi từng rất mặc cảm.

Mặc cảm vì bạn bè có bố mẹ làm cán bộ, làm kinh doanh, còn mẹ tôi ngồi co ro bên nồi xôi, mặc áo bông cũ.

Tôi cố học giỏi để thoát khỏi cái bến xe ấy.

Và tôi chưa bao giờ nghĩ, quá khứ đó lại xuất hiện trong mâm cơm ra mắt nhà người yêu.

Tôi khẽ gật đầu:
— “Dạ… đúng ạ.”

Bố Nam nhìn tôi rất lâu, rồi giọng ông trầm hẳn xuống:
— “Thế… bố cháu mất năm cháu bao nhiêu tuổi?”

Nam sững sờ:
— “Bố!”

Tôi cúi mặt:
— “Dạ… cháu năm tuổi.”

Không ai ăn thêm được miếng nào nữa.

4. Câu chuyện từ 20 năm trước

Bố Nam đặt đũa xuống, dựa lưng vào ghế.

Ông nói, giọng khàn khàn:
— “Hai mươi năm trước, có một người đàn bà bế con nhỏ, đứng khóc ở bến xe trong mưa. Chồng mất vì tai nạn lao động, trong người không còn đồng nào. Bà ấy xin tôi mượn tiền để đưa con đi viện.”

Tôi ngẩng đầu lên.

Tim tôi đập dồn dập.

— “Người đàn bà đó… là mẹ cháu.”

Căn phòng im phăng phắc.

Nam nhìn bố, rồi nhìn tôi, ánh mắt hoang mang.

Bố anh tiếp tục:
— “Hôm đó, nếu không có bà ấy, tôi đã mất con trai.”

Tôi chết lặng.

5. Bí mật được giấu suốt 20 năm

Hai mươi năm trước, Nam bị sốt cao co giật khi đang theo bố ra bến xe chờ chuyến hàng. Mẹ Nam vừa mất, bố anh luống cuống, tiền mang theo không đủ.

Trong lúc hoảng loạn, chính mẹ tôi – người đàn bà nghèo nhất bến xe – đã bán hết nồi xôi, gom từng đồng lẻ, đưa ông tiền, rồi bế Nam chạy vào bệnh viện.

Bố Nam kể:
— “Tôi hỏi tên bà ấy, bà chỉ nói: ‘Anh cứ lo cho con đi, tôi cũng có con.’”

Sau này, khi quay lại tìm, bà Hạnh đã chuyển chỗ bán. Ông tìm mãi không ra.

— “Tôi nợ bà ấy một mạng người.”

Giọng ông run lên.

Tôi bật khóc.

Lần đầu tiên trong đời, tôi nghe câu chuyện ấy từ một người xa lạ.

Nam nắm chặt tay tôi.

6. Câu hỏi khiến mâm cơm chết lặng – và câu trả lời

Bố Nam nhìn thẳng vào tôi, hỏi lại câu khiến tôi không bao giờ quên:

— “Cháu có biết, mẹ cháu đã cứu sống con trai bác không?”

Tôi lắc đầu trong nước mắt.

— “Không… mẹ cháu chưa từng kể.”

Ông gật đầu:
— “Bà ấy chưa bao giờ kể, vì bà ấy không làm việc đó để được trả ơn.”

Ông đứng dậy, vào buồng trong, mang ra một chiếc hộp gỗ cũ.

Bên trong là một xấp tiền đã ố vàng.

— “Số tiền này, bác giữ suốt hai mươi năm. Hôm nay, bác mới có thể trả.”

Tôi bật dậy:
— “Bác… cháu không thể nhận.”

Ông lắc đầu:
— “Không phải cho cháu. Là cho mẹ cháu. Và cho cả bác – để lòng bác được yên.”

7. Một bữa cơm khác

Bữa cơm hôm ấy kết thúc trong nước mắt.

Nhưng là nước mắt nhẹ nhõm.

Bố Nam gắp thức ăn cho tôi, giọng đã mềm hơn rất nhiều:
— “Ăn đi con.”

Chữ “con” ấy khiến tôi nghẹn ngào.

Tối đó, Nam nói với tôi:
— “Anh hiểu vì sao bố nhìn em như vậy rồi.”

Tôi cười trong nước mắt.

8. Lần đầu… và cũng là lần cuối

Trước khi tôi về, bố Nam nói:
— “Lần đầu cháu về nhà bác, bác hỏi câu đó, không phải để làm khó. Mà để chắc chắn… bác không nhận nhầm ân nhân.”

Ông cúi đầu trước tôi.

Tôi vội vàng đỡ ông dậy.

Ngoài sân, cây xoài già xào xạc trong gió.

Tôi chợt hiểu:
Có những mối duyên, phải hai mươi năm sau mới gặp lại – nhưng chưa bao giờ là muộn.