Blog

Ngay khi cưới xong đã thấy chồng có vẻ không muốn mình quản lý chuyện tiền bạc của anh nên tôi cũng không đả động đến chuyện anh thu nhập cụ thể bao nhiêu.

Tôi chỉ liệt kê ra những khoản cần chi tiêu trong tháng và anh chấp nhận rằng anh sẽ lo những việc lớn và tôi cũng đồng ý.

Tôi thấy như thế cũng thoải mái vì nhiều khi đưa tiền cho vợ xong cuối cùng các ông ấy lại kêu tiêu gì tiêu lắm, vừa đưa đã hết… Rồi lại cãi nhau chuyện tiền nong.

Tôi và chồng ít về quê nên chuyện biếu hai bên nội ngoại là không có, chỉ tết về mới biếu bố mẹ. Còn thi thoảng tôi có mua đồ ăn và thuốc bổ gửi về cho bố mẹ đôi bên thôi.

Nhưng cho tới khi tôi bầu con gái đầu lòng (lấy chồng 1 năm rưỡi chúng tôi mới thả để có bầu) tôi mới hay rằng từ ngày cưới tới giờ tháng nào chồng mình cũng gửi tiền về cho nhà anh. Mỗi tháng đều đặn 3 triệu:

– Tháng nào anh cũng gửi tiền về cho ông bà nội đấy à?

– Ừ… Bố mẹ nuôi bao năm giờ làm có tiền phải báo hiếu chứ.

– Sao chẳng thấy anh nói gì với em và cũng chẳng thấy anh biếu xén gì bên ngoại thế?

– Sao anh phải nói với em? Anh đã bảo tiền của ai người đó tự quyết định mà, anh có cấm em biếu xén nhà ngoại đâu. Còn bên ngoại anh không biếu vì bố mẹ em nuôi em chứ nuôi gì anh.

– Anh… anh nói thế mà nghe được à. Cưới nhau rồi thì nhà nào cũng như nhà nào chứ, sao anh nói năng vô trách nhiệm thế.

– Sao không nghe được anh nói đúng mà.

Tôi ức mà không làm sao được. Mỗi lần tôi mua đồ gửi về đều bếu 2 bên nội ngoại như nhau. Tết tư cũng vậy, ai ngờ chồng mình thì phân biệt.

Ngày tôi sinh con mẹ chồng kêu mệt mỏi chưa lên với cháu được. Bà bảo cứ nhờ bà ngoại lên trước khi nào bà khỏe hơn bà lên.

5 tháng trời mẹ tôi bỏ cả công việc để lên chăm tôi và cháu là 5 tháng bà vất vả gầy mất 3 kg vì cháu quấy nhiều. Đêm đến cháu trằn trọc bú xong lại đi vệ sinh rồi nhiều hôm thức cả đêm. Thương con mẹ tôi toàn bế đỡ cháu cho. Chồng tôi chưa phải thức chăm con 1 đêm nào.

Ngày bà về cũng là những ngày cháu đã ngoan, mình tôi có thể chăm lo cho con được. Lúc mẹ về gọi là có chút đưa bà về mua quà cho mấy đứa cháu nhỏ ở nhà chứ tôi cũng không có nhiều, tôi đưa mẹ 2 triệu nhưng mẹ không nhận.

Tôi muốn đưa nhiều hơn nhưng vì không có nhiều tiền mặt, định bụng hôm sau sẽ gửi về biếu bố mẹ vài triệu nữa vì dù gì bà cũng chăm mình tận 5 tháng giời. Nếu bà ở nhà 5 tháng kia bà đi chợ cũng kiếm được khối tiền chẳng qua thương con thương cháu nên bà mới lên.

2 mẹ con đang đùn đẩy nhau thì chồng tôi nhìn thấy. Anh không nói gì lẳng lặng bỏ vào nhà. Sau tôi cứ ép mẹ lấy để trả tiền xe với về mua ít kẹo cho lũ trẻ con nhà anh trai hộ tôi.

Mẹ tôi tự bắt xe ôm ra bến chứ con rể cũng không đèo đi, tôi định gọi chồng thì bà ngăn lại: “Thôi bố nó đi làm cả tuần, nay mới được nghỉ để bố nó ở nhà chơi với cu Tít, mẹ bắt xe ôm đi ra bến xe cũng được”.

Nhưng lúc tôi quay vào thì anh đang ôm cái điện thoại chơi game chứ có thèm chơi gì với con đâu. Tôi cay sống mũi tiễn mẹ về, gọi xe ôm cho mẹ xong vào nhà định nói chồng mấy câu thì anh đã bảo:

– Tưởng bà lên chăm con cháu hóa ra cũng lấy tiền công à?

– Anh nói cái gì? đây là tôi biếu bà chứ không phải trả công? 5 tháng lên chăm con anh mẹ tôi gầy mất 3 kg đấy anh có biết không? 2 triệu may ra chỉ đủ tiền xe với vài con gà với ít kẹo bánh chứ đáng bao nhiêu mà anh bảo thế.

– Đã nói là lên chăm con chăm cháu giúp mà đưa tiền thì khác gì trả công cô còn cãi à.

– Anh là người anh có biết suy nghĩ không? Thế mẹ tôi lên chăm con cho anh rồi tự bay về quê được à. Bà còn phải đi xe ôm ra bến xe trong khi con rể nằm ì ở đây đấy. Mỗi tháng anh biếu mẹ anh 3 triệu thì từ giờ anh nhờ mẹ anh lên mà chăm con anh, đừng bao giờ hi vọng tôi nhờ mẹ tôi lên nữa nhá. Để mẹ anh lên chăm cháu, chăm con trai cho mẹ anh biết. Già rồi mà ăn nói như đứa con nít lên 3, đúng là thiện cẩn thiếu suy nghĩ.

– Ai bảo cô tôi thiếu suy nghĩ.

– Người có suy nghĩ chẳng ai nói như anh.

Bốp (Anh ta đánh tôi)

– Cô quá đáng vừa thôi.

– Người quá đáng là anh mới đúng, ki bo, bủn xỉn, cái loại chỉ biết nhà nội phân biệt đối xử, vô tâm quá đáng. Chẳng ai làm chồng làm rể mà như anh đâu. Anh nên nhớ anh cũng có con gái, sau này lớn lên nó lấy phải thằng chồng như anh, nhà ngoại chẳng thiết gì thì lúc đó anh mới trắng mắt ra.

Tôi điên lắm tôi xả cho bằng hết. Chồng cứng họng không nói được câu gì. Tôi đã gọi điện nhờ bà nội lên chăm cháu giúp và đang chờ xem mẹ chồng có lên không, nghĩ mà thương mẹ với bực chồng lắm các chị à.

 

Căn biệt thự của ba anh em thằng Hải nằm ở khu đất đắt đỏ nhất nhì thành phố, hôm nay đèn hoa rực rỡ. Hôm nay là ngày giỗ thứ mười lăm của bố mẹ chúng nó. Khách khứa ra về hết, chỉ còn lại ba anh em và hai vị khách không mời mà đến: Ông bà nội.

Ông nội rít một hơi thuốc lào, nhả khói mù mịt vào bộ sô-pha da nhập khẩu, giọng khàn khàn nhưng đầy vẻ bề trên: – Giờ chúng mày thành đạt cả rồi. Giám đốc nọ, trưởng phòng kia. Ông bà già này thì đau yếu, thuốc thang tốn kém. Tao tính rồi, mỗi tháng ba đứa gom lại đưa ông bà 20 triệu. Coi như là báo hiếu công sinh thành dưỡng dục của dòng họ Nguyễn này.

Thằng Út đang rót nước, tay khựng lại, nước tràn ra mép ly. Cái Ba nhếch mép cười nhạt, định đứng dậy nói gì đó nhưng anh cả Hải đưa tay chặn lại. Hải điềm tĩnh, đôi mắt sâu thẳm nhìn thẳng vào hai người già đang ngồi chễm chệ kia.

– 20 triệu một tháng? – Hải hỏi lại, giọng nhẹ tênh. – Chứ sao! – Bà nội xen vào, mắt liếc nhìn cơ ngơi tráng lệ – Nhà to thế này, xe hơi đậu đầy sân, 20 triệu với chúng mày chỉ là cái móng tay. Máu mủ ruột rà, không nuôi ông bà thì nuôi ai?

Hai chữ “máu mủ” như gáo nước sôi tạt thẳng vào ký ức của Hải, lôi tuột anh về mười lăm năm trước. Ngày ấy, bố mẹ mất vì tai nạn giao thông, để lại ba đứa trẻ nheo nhóc. Hải 12 tuổi, cái Ba lên 10, thằng Út mới lên 5. Đám tang vừa xong, người ta thấy ông bà nội đến. Ai cũng tưởng ông bà đón cháu về nuôi. Nhưng không, ông bà đến để chia chác mảnh đất hương hỏa mà bố mẹ Hải để lại, rồi phán một câu xanh rờn: “Số tụi này sát cha sát mẹ, rước về có ngày nó ám cả họ”.

Ba anh em bơ vơ trong căn nhà dột nát ven đê. Để có cái ăn, Hải và cái Ba phải trầm mình dưới những con mương đen ngòm, hôi thối để mò cua bắt ốc. Mùa đông, nước lạnh như cắt da cắt thịt, đôi tay thằng Hải nứt toác, rỉ máu. Có hôm mưa bão triền miên, trong nhà không còn một hạt gạo. Thằng Út khóc lả đi vì đói. Hải liều mình đội mưa sang nhà ông bà nội – ngôi nhà ngói đỏ khang trang cách đó chỉ hai con ngõ.

Hải đứng ngoài cổng, run rẩy gọi: – “Bà ơi… cho con xin bát gạo… em Út đói quá… Cánh cổng sắt lạnh lùng mở ra, nhưng không có bát gạo nào cả. Bà nội cầm cái chổi rễ, xua Hải như xua tà: – Cút! Cút ngay! Đã bảo đừng bén mảng sang đây xin xỏ. Tao không có nợ nần gì chúng mày. Đi chỗ khác mà ăn mày”! Cánh cổng đóng sầm lại. Hải lủi thủi quay về, nước mắt hòa lẫn nước mưa, mặn chát.

Chính lúc ba anh em ôm nhau co ro chờ chết đói, thì bà Tư – người đàn bà góa chồng ở cuối xóm xuất hiện. Bà Tư nghèo, bán rau ngoài chợ, con cái không có. Bà bưng sang một nồi cháo nóng hổi, vừa thổi vừa mớm cho thằng Út. – “Ăn đi con, ăn cho nóng. Khổ thân, tội nghiệp quá”… – Bà Tư vừa nói vừa quệt nước mắt.

Từ đó, bà Tư trở thành chỗ dựa duy nhất. Bà nhịn ăn sáng để cho ba đứa trẻ thêm bát cơm đầy. Bà vá lại từng cái áo rách, dạy thằng Út ê a đánh vần. Ba anh em lớn lên như cây cỏ dại, nhưng được tưới tắm bằng tình thương của người đàn bà xa lạ ấy. Ngày Hải nhận giấy báo đỗ Đại học Bách Khoa, cả xóm mừng, nhưng ba anh em lại khóc. Tiền đâu mà đi học? Tiền đâu mà nhập trường? Cái Ba và thằng Út định bỏ học đi làm thuê nuôi anh.

Đêm hôm đó, bà Tư sang. Bà run run lôi từ trong cái túi vải cũ kỹ ra một chiếc khăn tay gói kỹ ba chỉ vàng: – “Đây là của để dành dưỡng già của bà. Bà cho mỗi đứa một chỉ. Thằng Hải bán đi mà làm lộ phí lên Hà Nội. Cái Ba, thằng Út giữ lấy để phòng thân, cố mà học. Đừng bỏ cuộc, các con ạ. Đời bà dốt nát khổ rồi, các con phải học mới ngẩng đầu lên được”.

Ba anh em quỳ sụp xuống chân bà Tư khóc nức nở. Ba chỉ vàng ấy không chỉ là tiền, nó là sinh mệnh, là tương lai, là tấm vé duy nhất để ba đứa trẻ mồ côi thoát khỏi vũng lầy tăm tối. Mười lăm năm trôi qua, ba chỉ vàng ngày ấy đã nở hoa thành ba con người thành đạt hôm nay.

Trở lại thực tại, Hải nhìn ông bà nội, nụ cười trên môi anh trở nên chua chát. Anh đứng dậy, đi vào phòng trong và trở ra với một phong bì dày cộp. Anh đặt phong bì lên bàn, đẩy nhẹ về phía ông bà. – “Trong này là 20 triệu”.

Mắt ông bà nội sáng rực lên. Bà nội vội vàng vồ lấy phong bì, đếm nhoay nhoáy: – Đấy, tao biết mà. Chúng mày là đứa hiểu chuyện. Tháng sau cứ ngày này chuyển khoản cho tiện nhé. – “Không”! – Tiếng Hải vang lên đanh thép, cắt ngang sự hỉ hả của hai người già. – “Đây là lần đầu tiên, và cũng là lần duy nhất”. Ông nội cau mày, đập tay xuống bàn: – “Mày nói cái gì? Mày định bất hiếu à”?

Hải đứng thẳng người, giọng anh trầm xuống nhưng rõ từng từ, như đóng đinh vào không gian: – “Ông bà nói đúng, máu mủ là quan trọng. Nhưng máu mủ mà thấy cháu đói lả không cho nổi bát gạo, thấy cháu rét mướt đuổi đi như đuổi tà, thì dòng máu ấy lạnh lắm, chúng cháu không dám nhận”.

Cái Ba tiếp lời, mắt đỏ hoe vì uất ức dồn nén bao năm: – “Ngày anh em cháu đói, ông bà ở đâu? Ngày anh Hải đỗ đại học, phải bán sức lao động ở công trường, ông bà ở đâu? 20 triệu này, chúng cháu biếu ông bà coi như trả cái nghĩa sinh ra bố mẹ cháu. Còn từ nay về sau, xin ông bà đừng đến đây nữa”.

Bà nội tím mặt, chỉ tay run run: – “Quân… quân ăn cháo đá bát! Chúng mày giàu có mà kiệt sỉ với ông bà ruột thịt à? Tao sẽ đi rêu rao cho cả thiên hạ biết bộ mặt thật của chúng mày”!

– “Ông bà cứ tự nhiên”. – Thằng Út bây giờ mới lên tiếng, tay nó đang dìu một người phụ nữ già yếu từ phòng trong bước ra. Đó là bà Tư. Bà Tư giờ lưng đã còng, tóc bạc trắng, đi lại khó khăn. Nhưng bà đang mặc bộ quần áo lụa đẹp nhất, gương mặt toát lên vẻ hiền hậu, phúc hậu.

Hải bước tới, quỳ xuống đỡ bà Tư ngồi vào chiếc ghế trang trọng nhất, nơi dành cho cha mẹ. Anh quay sang nhìn ông bà nội đang sững sờ: – “Người mà chúng cháu cấp dưỡng hàng tháng, phụng dưỡng cả đời, là mẹ Tư đây. Người đã bán cả gia tài dưỡng già để chúng cháu có ngày hôm nay. Với chúng cháu, người cho bát cơm lúc đói, cho manh áo lúc rét, cho niềm tin lúc tuyệt vọng mới là cha, là mẹ”.

Hải quay sang bà Tư, giọng nghẹn ngào: – “Mẹ Tư, tháng này chúng con vừa chốt xong sổ tiết kiệm dưỡng già cho mẹ, và mỗi tháng biếu mẹ 20 triệu để mẹ đi chùa, làm từ thiện như ý mẹ muốn. Mẹ nhận cho tụi con vui”. Bà Tư xua tay, móm mém cười: – Cha bố anh, vẽ chuyện. Mẹ già rồi tiêu gì đến tiền. Các con sống tốt là mẹ mừng.

Ông bà nội ngồi trân trân, mặt đỏ bừng rồi chuyển sang tái mét vì xấu hổ và bẽ bàng. Không ai đuổi, nhưng họ tự cảm thấy căn nhà này, sự sang trọng này, và cả những đứa cháu tài giỏi kia… hoàn toàn không thuộc về họ. Cầm phong bì 20 triệu trên tay mà nặng như chì, hai người lẳng lặng đứng dậy, lủi thủi ra về giữa màn đêm lạnh lẽo.

Trong căn nhà ấm áp, ba anh em quây quần bên bà Tư, tiếng cười nói lại vang lên. Họ hiểu rằng: “Máu mủ sinh ra hình hài, nhưng ân tình mới sinh ra con người”.

Tháng Chạp năm Quý Mão có 2 ngày “đại lộc”, rất tốt cho việc tâm linh như lau dọn bàn thờ, tỉa chân nhang.

Ngày đẹp rất tốt cho việc tâm linh cuối năm Quý Mão
2 ngày “đại lộc”

Ngày 26 tháng Chạp (tức ngày 5/2/2024 dương lịch)
Đây là ngày Hoàng đạo rất tốt cho việc lau dọn bàn thờ, tỉa chân nhang, bao sái bát hương… để được Thần Phật ban phước, dễ gặp dữ hóa lành, gia đình thêm thịnh vượng.
Khung giờ tốt gồm: 7h-9h, 11h-13h và 13h-15h.

Ngày 28 tháng Chạp (tức ngày 7/2/2024 dương lịch)

Đây là ngày tốt để tiến hành tẩy uế, lau dọn bàn thờ để mưu sự lớn dễ thành, thời gian tới gặp nhiều niềm vui, thuận lợi và thịnh vượng về tài lộc.
Khung giờ tốt gồm: 5h-7h, 9h-11h và 15h-17h.

3 ngày “phù hợp”
Ngoài 2 ngày được coi là rất tốt cho việc lau dọn bàn thờ nói chung (bàn thờ Thần Tài, bàn thờ gia tiên, bàn thờ Phật…), còn 3 ngày dưới đây cũng khá phù hợp để tiến hành nếu gia chủ không kịp sắp xếp thời gian nói trên. 3 ngày này gồm:

Ngày 24 tháng Chạp (tức ngày 3/2/2024 dương lịch): Khung giờ tốt gồm: 5h-7h, 11h-13h, 13h-15h, 17h – Trước 18h.
Ngày 29 tháng Chạp (tức ngày 8/2/2024 dương lịch): Khung giờ tốt gồm: 7h-9h, 9h-11h, 13h-15h.

Ngày 30 tháng Chạp (tức ngày 9/2/2024 dương lich): Khung giờ tốt gồm: 5h-7h, 11h-13h, 13h-15h, 17h – Trước 18h.
Hướng dẫn bao sái bàn thờ đúng cách giúp gia chủ đón tài lộc

Người bao sái bàn thờ phải ăn mặc chỉnh tề, sạch sẽ. Thực hiện bao sái bàn thờ, tỉa chân nhang một cách nhẹ nhàng, tránh làm rơi, vỡ đồ cúng.
Không được lau dọn, bao sái bát hương của gia tiên trước bát hương của thần linh.
Khi lau dọn cần dùng nước ấm, sạch cùng rượu, gừng.

Sau khi đọc văn khấn xin phép, gia chủ tiến hành rút từng chân hương một, cho tới khi còn số lượng chân hương đẹp nhất (ở con số lẻ: 15, 17, 19; nếu là người làm ăn lớn, để lại 25, 27, 29 chân nhang để nối phúc khí cho năm tiếp theo).

Nếu phân định theo các bát hương thì bát hương thờ cộng đồng gia thần hay gọi nôm na là thần linh thổ công nên giữ lại 15 hoặc 25 chân nhang; bát hương thờ cộng đồng gia tiên giữ lại 17 hoặc 27 chân nhang; bát hương thờ bà cô, ông mãnh giữ lại 19, 29 chân nhang.
Chân hương sau khi rút sẽ mang đi hóa tro, đổ xuống sông hoặc vùi vào gốc cây sân vườn nhà, tuyệt đối không vứt ra rác.

Ngoài ra cần chú ý, khi rút tỉa chân nhang, gia chủ không nên làm xê dịch bát hương, không xê dịch bàn thờ. Sau khi thực hiện xong, cần phải thắp hương cẩn báo lại các cụ, thần linh.

Khi lau dọn tổng vệ sinh bàn thờ, phòng thờ, tối kị mở toang các cửa phòng thờ ra. Ánh nắng, ánh sáng dương quang chiếu rọi vào bàn thờ gây tổn hại linh khí, phạm Dương Quang Sát. Phòng thờ quanh năm buông rèm tối, tránh ánh sáng bên ngoài, được dùng điện phía trong và suốt 24h bật 2 cây đèn đỏ hoặc đèn vàng.
Văn khấn bao sái ban thờ
Nam Mô A Di Đà Phật (3 lần).

Con kính lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy ngài đương niên Thái Tuế Chí Đức Tôn Thần.
Con kính lạy ngài bản cảnh Thành Hoàng chư Vị Đại Vương.

Con kính lạy ngài bản xứ Thần linh, bản gia Thổ Địa
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân
Con kính lạy các bậc Tiên gia, các chư vị Tôn Thần cai quản trong đất này, xứ này.

Con kính lạy Cao tằng Tổ khảo, Cao tằng tổ Tỷ, Bá thúc huynh đệ, cô dì tỷ muội, nội ngoại dâu rể, hội đồng Gia tiên họ ……………..
Cúi xin các ngài cùng Gia tiên chứng lễ hiển linh chứng giám lòng thành của con cháu.
Hôm này, ngày …… tháng …… năm …… (âm lịch)
Tên con là:……….. sinh năm

…..
Cùng các các thành viên gia đình: (Họ tên…….. năm sinh …….), ngụ tại địa chỉ: …….
Hôm nay, nhằm ngày lành tháng tốt cuối năm mãn khí, gia đình chúng con xin phép các chư vị Tôn Thần cùng Hội đồng gia tiên họ ……. Xin phép cho chúng con rút tỉa chân nhang, bao sái ban thờ để đón tết Nguyên đán ……

.

Chúng con xin phép chư vị Tôn Thần: Ngài Đương Niên Thái Tuế, ngài bản cảnh Thành Hoàng, ngài bản gia Táo Quân cùng các chư vị Tôn Thần chứng giám lòng thành. Cầu xin các ngài che chở cho gia đình chúng con bốn mùa hưng vượng, có quý nhân phù trợ, tài lộc vượng tiến, tai ách đều qua, tâm cầu sở đắc, sở nguyện tòng tâm.

Chúng con xin phép gia tiên tiền tổ, hương linh nội ngoại, đồng đẳng gia quyến họ ……. Cầu xin gia tiên phù hộ cho gia trung thuận hòa, gia đạo hưng vượng, cảnh nhà yên vui, con cháu thông minh học giỏi, vợ chồng thương yêu bảo ban nhau, cầu tài đắc tài, cầu lộc đắc lộc, cầu bình an đắc bình an.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ cầu xin các ngài cùng gia tiên hoan hỉ chứng lễ. Chúng con tâm thành cẩn cáo.
(*) Thông tin trong bài chỉ mang tính chất tham khảo.

Từ ngày anh trai tôi đổ bệnh, gia đình tôi khốn đốn đối mặt với nhiều khó khăn. Vì anh trai tôi từng là trụ cột gia đình. Cả nhà tôi gom hết tiền bạc để chạy chữa cho anh trai. Nhưng đổi lại chỉ là cái lắc đầu của bác sĩ, anh trai tôi không qua khỏi kiếp nạn lớn này.

Suốt những tháng ngày cuối đời của anh trai, chị dâu tôi một tay chăm sóc. Thấy chị hết lòng với chồng bệnh tật, một thân một mình không con cái, tôi thương chị lắm. Sau khi chồng qua đời, chị dâu tôi không ra ở riêng hay về nhà mẹ đẻ mà ở cùng mẹ chồng. Chị dâu sống tình cảm, hòa thuận với mẹ tôi khiến tôi thấy càng quý mến chị hơn.

Vậy mà cách đây không lâu tôi ngỡ ngàng khi nghe điện thoại của mẹ mình. Tôi nghe mẹ nghẹn ngào nói trong điện thoại, đời thuở nào mà chồng qua đời chưa được 3 tháng mà vợ đã đi bước nữa. Chị dâu nào có phải người như thế. Tôi chỉ ậm ừ đáp lại mẹ rồi cúp máy.

Ngày trước tôi thương chị dâu bao nhiêu thì giờ tôi thấy giận chị bấy nhiêu. Tôi từng thương nể chị là người phụ nữ sống kiên cường, tình nghĩa. Vậy mà giờ chị lại khiến tôi và mẹ thất vọng. Tôi muốn gặp chị nói cho ra lẽ nên đến thẳng nơi chị làm việc. Trước mặt những người đồng nghiệp làm cùng chị, tôi không nể nang gì mà nói hết chuyện chị dâu tái giá khi mộ chồng cũ chưa xanh cỏ. Ai nấy đều nhìn chị bằng cặp mắt ái ngại, còn chị thì ôm mặt khóc nức nở, kéo tôi ra ngoài nói chuyện.

Ảnh minh họa: Internet
Cuối cùng, chị dâu đành nói hết mọi chuyện:

“Anh Luân mấy năm trước có mượn một món nợ mấy trăm triệu nhưng không để cho em và mẹ biết. Khi anh ấy ngã bệnh, tiền bạc cạn kiệt theo. Chị gom hết bạc tiền trong nhà để chạy chữa cho anh ấy, sổ đỏ cũng mang đi cầm. Khoản nợ kia càng không thể trả được. Hết đường xoay sở nên chị mới nghe theo người ta đi lấy chồng để có của hồi môn đem về trả nợ, chuộc lại sổ đỏ cho nhà mình. Chị làm sao để mẹ già cả sống cảnh ở thuê, nợ nần được”.

Tôi ngỡ ngàng khi nghe lời giải thích từ chị dâu. Tôi không còn tức giận nữa, chỉ thấy thương cảm cho chị. Đến khi biết chị lấy ông chồng đã gần 70 tuổi, tôi càng muốn khóc. Tôi đưa cho chị 50 triệu, nói là tiền tôi dành dụm được, dù ít ỏi nhưng cũng muốn giúp chị trả nợ. Tôi càng không muốn chị đi lấy chồng già để trả nợ cho anh trai mình. Giờ tôi phải làm sao đây?

Nhà thông gia của Hạnh nằm lọt thỏm giữa cánh đồng ven làng. Con đường đất dẫn vào nhà mùa nắng thì bụi mù, mùa mưa lầy lội. Hôm nay là ngày đón dâu, vậy mà ngay từ sáng sớm, Hạnh đã thấy lòng mình bất an. Cô đang mang thai tháng thứ năm, bụng đã lộ rõ dưới lớp áo dài cưới. Mẹ cô dặn đi dặn lại: “Ráng nhẫn nhịn con ạ, chuyện gì cũng qua.” Hạnh gật đầu, nhưng tim cứ đập thình thịch.

Đoàn nhà trai đến trễ gần một tiếng. Không phải vì kẹt đường, mà vì… mẹ chồng tương lai không chịu vào nhà. Bà đứng ngoài đường lớn, khoanh tay, mặt lạnh tanh. Khi thấy bố Hạnh bước ra mời, bà chỉ tay về phía căn nhà lợp tôn cũ kỹ giữa đồng, giọng đầy khinh miệt:
“Nhà cửa thế này bẩn thỉu, hôi hám, tôi vào sao nổi? Ông dẫn con gái ông ra đây.”

Bố Hạnh sững người. Ông đã ngoài sáu mươi, lưng còng vì mấy chục năm cày cấy. Ông nhìn về phía nhà, nơi con gái đang ngồi chờ trong bộ áo dài đỏ, rồi quay lại nhìn bà thông gia. Ông nuốt nước bọt, cố nhẫn nhịn:
“Dạ… hôm nay là ngày vui, mong bà thông cảm. Cháu nó cũng đang mang thai, để tôi dắt cháu ra.”

Hạnh được mẹ dìu ra. Từng bước chân nặng nề trên con đường đất khiến cô tủi thân đến nghẹn cổ. Cô nhìn thấy mẹ chồng tương lai đang săm soi mình từ đầu đến chân, ánh mắt không giấu nổi sự khó chịu khi nhìn cái bụng bầu.

Nghi lễ chưa kịp bắt đầu thì bà đã buông một câu khiến không khí đông cứng:
“Con gái ông chửa trước thế này, nhà tôi đã phải nhịn rồi. Nhưng nói trước, về làm dâu thì nhớ liệu mà biết thân biết phận, đừng có mong được coi như người bình thường.”

Câu nói như một cái tát thẳng vào mặt Hạnh. Cô đứng chết lặng vài giây, rồi bất ngờ ngẩng đầu lên. Ánh mắt cô không còn là sự cam chịu như mọi người vẫn nghĩ.

“Cháu xin phép,” Hạnh nói chậm rãi nhưng rõ ràng, “cháu hủy hôn.”

Tiếng xì xào nổi lên. Mẹ Hạnh òa khóc, bố cô tái mặt. Còn bà mẹ chồng thì tròn mắt, không tin nổi vào tai mình. Hạnh tháo chiếc khăn voan, cúi đầu chào bố mẹ, rồi quay lưng bước về phía nhà.

Không ai ngờ, câu nói khinh rẻ ấy lại là giọt nước tràn ly, mở ra một chuỗi biến cố mà không ai trong đoàn nhà trai có thể lường trước…

Khi Hạnh quay lưng bỏ đi, cả đoàn nhà trai rơi vào hỗn loạn. Chú rể Tuấn đứng chết trân giữa đường, tay run run. Anh không ngờ Hạnh lại dám làm điều đó, nhất là khi cô đang mang thai con của anh. Tuấn chạy theo, gọi với:
“Hạnh, em bình tĩnh đã, có gì từ từ nói!”

Nhưng Hạnh không quay đầu lại. Cô bước nhanh, nước mắt chảy dài, vừa đau vừa uất. Bao nhiêu tháng qua, cô đã cố gắng chịu đựng ánh nhìn soi mói của họ hàng nhà Tuấn, những lời bóng gió về cái thai “chưa cưới đã chửa”. Cô tự nhủ chỉ cần lấy chồng, mọi thứ sẽ ổn. Nhưng hôm nay, khi mẹ anh công khai coi thường bố mẹ cô, Hạnh hiểu rằng nếu bước chân vào gia đình ấy, cả đời cô sẽ không ngẩng đầu lên nổi.

Trong nhà, bố Hạnh ngồi phịch xuống ghế, hai tay ôm đầu. Ông thấy mình bất lực vì không bảo vệ được con. Mẹ Hạnh vừa khóc vừa trách:
“Sao con dại thế hả Hạnh? Đám cưới đã đến nơi rồi…”

Hạnh quỳ xuống trước mặt bố mẹ:
“Con xin lỗi. Nhưng con không thể để bố bị sỉ nhục như vậy. Con thà làm mẹ đơn thân còn hơn sống kiếp dâu bị khinh rẻ.”

Tuấn lúc này cũng vào đến nhà. Anh quỳ xuống, giọng run rẩy:
“Bác trai, bác gái, cháu xin lỗi. Cháu không biết mẹ cháu sẽ nói như vậy. Cháu thương Hạnh thật lòng, xin bác cho cháu cơ hội.”

Bố Hạnh nhìn Tuấn, ánh mắt vừa thương vừa giận:
“Nếu cậu thương con tôi, sao để mẹ cậu đối xử như thế?”

Tuấn cúi đầu, không trả lời được. Sự thật là từ đầu, anh đã biết mẹ mình không thích Hạnh. Bà luôn cho rằng nhà Hạnh nghèo, lại có bầu trước cưới là “mất nết”. Tuấn đã nhiều lần cãi mẹ, nhưng rồi lại thỏa hiệp, hy vọng sau cưới mọi chuyện sẽ khác.

Bên ngoài, mẹ Tuấn cũng bước vào, nhưng không phải để xin lỗi. Bà nhìn quanh căn nhà đơn sơ, nhăn mặt:
“Thôi chuyện đến nước này rồi, tôi nói thẳng. Nhà tôi không thiếu con dâu. Nếu Hạnh không muốn cưới, coi như hết. Cái thai… thì tùy hai đứa tự giải quyết.”

Câu nói đó như nhát dao cuối cùng. Hạnh đứng bật dậy:
“Bà yên tâm. Con tôi, tôi tự nuôi. Không cần nhà bà nhận.”

Tuấn hoảng hốt:
“Hạnh, em đừng nói vậy. Con là con anh mà!”

“Anh đã bảo vệ được mẹ con em chưa?” Hạnh hỏi lại, giọng bình tĩnh đến lạnh lùng.

Sự im lặng bao trùm. Tuấn hiểu rằng, chính sự nhu nhược của anh đã đẩy mọi chuyện đến đây. Anh xin Hạnh cho anh thời gian để thuyết phục mẹ, để chứng minh anh có thể làm chỗ dựa. Nhưng Hạnh lắc đầu. Cô không còn niềm tin.

Đám cưới tan vỡ ngay trong ngày. Tin tức lan nhanh khắp làng. Người thương Hạnh, kẻ lại xì xào. Nhưng ít ai biết rằng, quyết định của Hạnh không chỉ là bốc đồng, mà là sự lựa chọn để giữ lại lòng tự trọng cuối cùng cho bản thân và gia đình…

Những ngày sau đó, Hạnh sống trong chuỗi ngày đầy áp lực. Bụng bầu ngày một lớn, còn miệng đời thì không ngừng dậy sóng. Có người khen cô cứng cỏi, nhưng cũng không ít người bảo cô “dại”, “đang yên đang lành lại bỏ chồng”. Hạnh nghe hết, nhưng không thanh minh. Cô chỉ lặng lẽ phụ mẹ việc nhà, rồi nhận thêm may vá để kiếm tiền.

Tuấn nhiều lần tìm đến. Anh gầy đi trông thấy, ánh mắt lúc nào cũng thâm quầng. Anh kể rằng từ sau hôm đó, gia đình anh lục đục. Mẹ anh vẫn giữ thái độ cứng rắn, cho rằng mình không sai. Nhưng bố anh thì khác. Ông bắt đầu nhận ra sự tàn nhẫn trong lời nói của vợ mình hôm đón dâu.

“Anh xin lỗi vì đã không đủ mạnh mẽ,” Tuấn nói trong một lần gặp Hạnh ngoài bờ ruộng. “Nếu em cho anh cơ hội, anh sẽ ra ở riêng, không để mẹ can thiệp.”

Hạnh im lặng rất lâu. Cô không còn yêu Tuấn như trước, nhưng cũng không thể phủ nhận anh là cha của đứa bé. Tuy nhiên, ký ức về ngày bị bắt ra đường lớn, về ánh mắt khinh miệt của mẹ anh, vẫn còn nguyên vẹn.

Trong khi đó, ở nhà Tuấn, sóng gió bắt đầu ập đến. Sau khi chuyện hủy hôn lan ra, người làng bàn tán không ngớt. Nhiều người trách mẹ Tuấn quá cay nghiệt, khiến con trai mất vợ, cháu nội chưa sinh đã không được nhận. Bố Tuấn lần đầu tiên lớn tiếng với vợ:
“Bà có biết mình đã làm gì không? Một câu nói của bà, cả đời con nó khổ.”

Mẹ Tuấn vẫn cứng miệng, nhưng trong lòng bắt đầu bất an. Bà không ngờ sự việc lại đi xa đến thế. Đêm về, nhìn căn nhà vắng lặng, bà chợt nghĩ đến đứa cháu chưa chào đời.

Vài tháng sau, Hạnh sinh một bé gái kháu khỉnh. Bố mẹ cô mừng rơi nước mắt. Tuấn đến thăm, đứng ngoài cửa rất lâu mới dám bước vào. Anh bế con, tay run run, nước mắt lăn dài. Hạnh nhìn cảnh đó, lòng mềm lại, nhưng vẫn giữ khoảng cách.

Bất ngờ nhất là sự xuất hiện của mẹ Tuấn. Bà đến, không còn dáng vẻ kiêu căng ngày trước. Bà đứng trước mặt bố mẹ Hạnh, cúi đầu:
“Tôi… xin lỗi. Là tôi sai. Xin ông bà cho tôi được nhìn cháu.”

Cả căn nhà lặng đi. Bố Hạnh nhìn bà rất lâu rồi mới nói:
“Xin lỗi không xóa được hết tổn thương, nhưng tôi mong bà hiểu, con tôi không phải thứ để ai muốn coi thường thì coi.”

Mẹ Tuấn khóc. Đó là lần đầu tiên bà khóc trước mặt mọi người.

Câu chuyện không kết thúc bằng một đám cưới cổ tích. Hạnh vẫn chưa quyết định có quay lại với Tuấn hay không. Nhưng ít nhất, cô biết rằng quyết định hủy hôn ngày hôm ấy đã buộc những người từng kiêu ngạo phải trả giá, và giúp cô giữ vững phẩm giá của mình.

Với Hạnh, hạnh phúc không còn là một lễ cưới, mà là quyền được tôn trọng – cho cô, cho con cô, và cho cả người bố đã từng cúi đầu nhẫn nhịn vì thương con.

Tôi năm nay 41 tuổi, là giám đốc một công ty về thiết bị nhà bếp, chủ yếu là kinh doanh bếp từ.

Tôi và vợ là mối tình đầu của nhau, chúng tôi sinh ra ở làng quê nghèo. Sau khi kết hôn, hai vợ chồng tôi dắt díu nhau lên Hà Nội thuê nhà, cố gắng làm lụng lấy chút vốn. Không có bằng cấp, chúng tôi chỉ lao động chân tay, một lúc làm 2-3 công việc, chẳng nề hà vất vả.

Vợ tôi ngày bán hàng rong, tối đến lại mở quán trà đá, tôi thì làm công nhân, rồi tiếp thị thuốc, nhân viên bán hàng… Cứ có việc gì hợp pháp ra tiền là hai vợ chồng lại nhận làm. Chúng tôi ở trọ trong căn nhà chỉ khoảng hơn 15m2, chi tiêu tằn tiện, có bao nhiêu tiền lại tích cóp để dành

May mắn đến khi một lần tôi xin được việc vào công ty chuyên phân phối bếp từ nhập khẩu.

Nói là công ty nhưng chỉ có 2 nhân viên là tôi và một lái xe. Hơn 10 năm trước, bếp từ không quá phổ biến như bây giờ. Tôi vừa là nhân viên bê vác, vừa giao hàng rồi nhập kho, phân phối…

Tính tôi chăm chỉ, thật thà và chịu khó nên anh chị chủ rất tin tưởng, thu nhập của tôi vì thế cũng dần tốt lên, ngoài lương cứng, tôi còn được anh chị thưởng % theo doanh thu.

Năm 2011, khi chung cư ở Hà Nội bắt đầu xây dựng nhiều, nhu cầu về bếp từ cũng tăng lên, tôi cũng có kinh nghiệm trong lĩnh vực này nên quyết định tách ra làm riêng. Thời gian đầu, anh chị chủ còn tạo điều kiện cho tôi nhập hàng mà chưa phải ứng tiền ngay.

Công việc may mắn thuận lợi, ngày một phát triển, cuộc sống của hai vợ chồng cũng đỡ vất vả hơn. Vợ tôi là người nhanh nhẹn, chu toàn và thu vén gia đình rất tốt. Tiền kiếm được bao nhiêu, tôi luôn yên tâm giao cho cô ấy quản lý.

Vợ thường dành một phần lo cho con cái học tập, gửi hỗ trợ gia đình hai bên, còn lại bao nhiêu cô ấy tiết kiệm gom góp và mua hết vào bất động sản. Nhờ thế ngoài lợi nhuận thu được từ kinh doanh, vợ chồng tôi cũng có số lời lớn từ đất đai và tiền cho thuê nhà.

Hơn 10 năm lập nghiệp ở Hà Nội, chúng tôi từ tay trắng cũng đã có sự nghiệp riêng, điều mừng nhất là hai vợ chồng cũng đã xây dựng được nhà cửa khang trang cho bố mẹ hai gia đình ở quê, hàng tháng cũng gửi tiền chu cấp đều đặn cho ông bà.

Hai con trai của tôi, bạn đầu học lớp 9, bạn thứ 2 học lớp 6 cũng rất ngoan ngoãn, học giỏi. Vợ chồng tôi dù công việc kinh doanh bận rộn nhưng luôn có những nguyên tắc riêng dành cho nhau để duy trì tình cảm.

Với tôi, ngoài tình yêu dành cho vợ, đó còn là tình nghĩa, tình thân, thứ tình cảm gắn bó đồng hành cùng nhau từ thời cơ hàn nên rất trân trọng.

Tôi những tưởng cuộc sống của mình sau những thử thách, vất vả, thăng trầm cuối cùng cũng được hạnh phúc, an nhàn. Thế nhưng, cuộc đời không bao giờ như chúng ta nghĩ, ông trời luôn có những thử thách bất ngờ.

Cách đây 3 năm, vợ tôi phát hiện ung thư phổi đã di căn. Đó là cú sốc tôi không bao giờ quên. Cả hai vợ chồng đều suy sụp, đau khổ.

Để hỗ trợ chăm sóc vợ, tôi nhờ Hương – em gái cô ấy lúc đó vừa tốt nghiệp đại học đến ở cùng. Thời gian vợ tôi bị bệnh phải điều trị ở viện, tôi bên cạnh săn sóc, còn Hương thì giúp tôi thu vén nhà cửa, lo cho hai đứa trẻ. Hương còn trẻ nhưng tháo vát, nhanh nhẹn. Nhờ thế, giai đoạn khó khăn nhất của cả gia đình tôi cũng đỡ được phần nào vất vả.

Một năm sau khi vợ tôi mất, Hương vẫn ở lại nhà tôi. Hàng ngày, Hương thay vợ tôi làm những công việc như trước đây khi còn sống vợ tôi vẫn làm. Sáng cô ấy dậy sớm nấu ăn sáng, là quần áo cho tôi và bọn trẻ, đưa chúng ra điểm xe đưa đón đến trường…

Bọn trẻ nhà tôi quấn quít yêu thương, từ bé luôn gọi Hương là mẹ. Thú thật, có cô ấy ở nhà, không khí gia đình tôi cũng bớt lạnh lẽo, trống trải; bữa cơm nào cũng nóng sốt, đủ món ngon.

Vì thế, khi cô ấy đề xuất dọn ra ở riêng, tôi và bọn trẻ cũng đề nghị cô cứ ở lại căn nhà này, việc nhà nếu vất vả tôi sẽ thuê thêm giúp việc.

Mới đây, mẹ vợ tôi có từ quê lên thăm các cháu ngoại, cũng là tiện việc cúng giỗ cho vợ tôi. Khi chỉ có hai mẹ con, bà nhìn tôi hỏi thẳng: “Con thấy cái Hương thế nào?”. Trong khi tôi còn chưa hiểu hết hàm ý trong câu nói của bà thì mẹ tôi đã từ tốn nói đại ý: Nếu tôi chưa tìm được người phụ nữ phù hợp hãy để Hương thay vợ tôi chăm sóc bọn trẻ.

Bà nói, đây cũng là nguyện vọng của vợ tôi trước khi qua đời.

“Trước khi vợ con mất, nó có tâm sự với mẹ và cái Hương, điều nó lo lắng trăn trở nhất là bọn trẻ và con. Con là một người chồng, người cha tốt. Vợ con cũng lo không có người phụ nữ nào có thể yêu bọn trẻ, tốt với bọn trẻ thật tâm như người trong gia đình”, mẹ vợ tôi nói.

Không chỉ có mẹ vợ tôi, bố mẹ tôi cũng mong muốn tác thành cho tôi và Hương. Mẹ tôi tâm sự, lên nhà tôi ở, nhìn thấy Hương quán xuyến gia đình, chăm sóc bọn trẻ, bà rất yên tâm.

Thú thực là tôi chưa bao giờ từng nghĩ đến chuyện này. Dù sao, Hương cũng là em gái ruột của vợ tôi.

Nghĩ lại, tôi cũng nhận thấy, thái độ gần đây của Hương có phần khác so với trước đó, không giống với sự quan tâm của em gái, dành cho một người anh. Cô ấy thường để ý sở thích ăn uống của tôi, nhắc nhở tôi giữ gìn sức khoẻ, mang áo ấm khi đi ra ngoài hay tiếp khách…

Tôi và Hương cũng có một buổi nói chuyện. Cô ấy cho biết, trước đây tình cảm dành cho tôi hoàn toàn là tình cảm anh – em. Gần đây, khi ở chung nhà, tiếp xúc nhiều với tôi và bọn trẻ, bản thân cô ấy rất quý trọng con người tôi. “Em thương bọn trẻ nên sẵn sàng mở lòng”, Hương nói.

Một người anh của tôi khi biết chuyện cũng có khuyên tôi, cần suy nghĩ thấu đáo. Về lý thì tôi và Hương không có quan hệ huyết thống, vợ tôi cũng đã qua đời. Nếu cả hai thực sự có tình cảm thì cũng cho nhau một cơ hội.

Tuy nhiên, tôi cũng sẽ phải sẵn sàng đối mặt với dư luận, khi chuyện anh rể kết hôn với em vợ dù sao nhiều người cũng khó chấp nhận.

“Thực tình, cậu có tiền, có công danh, việc tìm một người phụ nữ để kết hôn không khó. Tuy nhiên, để tìm một người vừa có tình cảm với cậu, vừa bao dung, yêu thương bọn trẻ thì không dễ.

Đôi khi, vì cậu có tiền nên để tìm một người thật lòng càng khó hơn. Tôi nghĩ bản thân Hương trong thời gian ở nhà cậu, chăm sóc bọn trẻ đã nảy sinh tình cảm với cậu nên mới bật đèn xanh như vậy… Không thì hãy cứ cho nhau một cơ hội”, người anh này nói.

Tôi không biết có nên theo ý của mọi người, mở lòng cho Hương một cơ hội hay không? Xét trong hoàn cảnh của tôi, thì nếu kết hôn, Hương sẽ là người thiệt thòi hơn.

Cô ấy còn trẻ, chưa lập gia đình, ngoại hình xinh xắn, tính tình hiền lành. Trong khi tôi dù có điều kiện kinh tế nhưng cũng đã có một đời vợ, lại thêm gánh nặng nuôi con, quán xuyến gia đình hai bên.

Thời gian này, tôi với Hương vẫn bình thường, chúng tôi chưa có gì vượt quá giới hạn. Có điều, Hương quan tâm, chủ động hỏi thăm tôi nhiều hơn trước. Tôi cũng lo, nếu chuyện tình cảm của tôi và Hương không đi đến đâu, thì sau này liệu rằng anh em gặp nhau có khó xử hay không?.

Xin cho tôi lời khuyên!

Anh Minh là quân nhân chuyên nghiệp, công tác xa nhà triền miên. Đợt này đơn vị kết thúc nhiệm vụ sớm hơn kế hoạch gần một tuần. Anh không báo trước, chỉ muốn tạo bất ngờ cho vợ và con gái.

Ngôi nhà nằm ở rìa thị trấn, sau vườn là chuồng lợn – tài sản lớn nhất của gia đình từ ngày anh lấy vợ hai là bà Hạnh. Con gái anh, bé Linh, mười hai tuổi, là con riêng với người vợ trước đã mất vì tai nạn. Từ ngày anh đi công tác dài hạn, Linh ở nhà với mẹ kế.

Trời gần nửa đêm, Minh dựng xe ngoài cổng. Nhà tắt đèn. Anh định nhẹ nhàng vào nhà rồi sáng mai mới nói chuyện. Nhưng khi bước qua sân, một mùi hôi nồng nặc xộc lên. Anh khựng lại.

Từ phía chuồng lợn, ánh đèn pin nhỏ leo lét hắt ra. Minh cau mày, tim bỗng đập mạnh. Anh bước lại gần.

Cảnh tượng trước mắt khiến anh chết lặng.

Trên chiếc giường gỗ cũ kê sát chuồng lợn, con gái anh đang co ro ngủ. Tấm chăn mỏng bám đầy bụi bẩn. Mỗi khi lợn cựa mình, giường rung lên, mùi phân xộc thẳng vào mặt đứa trẻ. Linh gầy đi nhiều, tóc rối, môi tái nhợt.

Minh đứng sững. Hai bàn tay siết chặt đến run lên.

Anh nhẹ lay con.

“Linh… con sao lại ngủ ở đây?”

Con bé giật mình tỉnh dậy. Khi thấy cha, Linh mở to mắt, rồi bật khóc nức nở.

“Bố… bố về rồi à…”

Minh ôm chặt con vào lòng. Người Linh lạnh ngắt.

“Ai bắt con ngủ ở đây?”

Linh im lặng. Một lúc sau, con bé thì thầm:

“Mẹ… mẹ bảo con không được ngủ trong nhà nữa. Con làm bẩn sàn.”

Minh cắn chặt răng. Lồng ngực như có lửa đốt.

Anh bế con vào nhà. Trong phòng khách, bà Hạnh đang ngủ trên sofa, tivi vẫn bật. Nghe tiếng động, bà giật mình ngồi dậy.

“Ơ… anh Minh? Sao anh về không báo trước?”

Minh nhìn thẳng vào bà, giọng trầm nhưng lạnh đến đáng sợ:

“Cô giải thích cho tôi, vì sao con tôi phải ngủ cạnh chuồng lợn?”

Bà Hạnh lúng túng, cười gượng:

“Thì… con bé nghịch bẩn, em cho nó ra ngoài vài hôm cho quen…”

Minh không nói thêm lời nào. Ánh mắt anh tối sầm lại.

Đêm đó, anh không ngủ. Trong đầu anh bắt đầu xâu chuỗi lại những cuộc gọi ngắn ngủi của con, những lần con nói “con ổn” một cách gượng gạo.

Và anh biết, chuyện này chưa dừng lại ở đó.

Sáng hôm sau, Minh xin nghỉ phép đột xuất. Anh đưa Linh đến trạm y tế khám tổng quát. Kết quả khiến anh chết lặng: con bị viêm phổi nhẹ, suy dinh dưỡng, trên tay và lưng có nhiều vết bầm cũ.

Bác sĩ nhìn anh đầy ái ngại:

“Anh nên chú ý môi trường sống của cháu. Trẻ con không thể chịu đựng điều kiện như vậy.”

Minh gật đầu, cổ họng nghẹn cứng.

Trên đường về, anh không hỏi dồn con. Anh biết Linh cần cảm giác an toàn trước.

Buổi chiều, khi chỉ có hai cha con trong phòng, Minh mới nhẹ giọng:

“Con nói thật cho bố nghe. Ở nhà, mẹ kế đối xử với con thế nào?”

Linh cúi đầu rất lâu. Rồi con bé run run:

“Mẹ bắt con dậy từ 4 giờ sáng cho lợn ăn… Nếu con làm chậm, mẹ đánh… Mẹ bảo bố không cần con nữa…”

Từng câu từng chữ như d.ao cứ.a vào tim Minh.

Anh nhớ lại những lần gửi tiền về, dặn vợ mua đồ cho con. Nhưng Linh luôn mặc quần áo cũ, đi dép rách. Hóa ra, tất cả đã bị chặn lại.

Minh không làm ầm lên. Là quân nhân, anh hiểu: muốn bảo vệ con, phải có bằng chứng.

Anh lắp camera nhỏ trong nhà, ghi âm những cuộc nói chuyện. Ban ngày anh giả vờ quay lại đơn vị, nhưng thực chất ở nhờ nhà đồng đội gần đó.

Chỉ sau hai ngày, mọi thứ hiện ra rõ ràng.

Camera ghi lại cảnh bà Hạnh mắng chửi Linh thậm tệ, bắt con bé ăn cơm thừa, ngủ ngoài chuồng, thậm chí dọa “nếu nói với bố thì tao cho mày ra khỏi nhà”.

Minh xem lại từng đoạn, mặt không biểu cảm. Nhưng những người quen anh đều biết: đó là lúc anh đang rất nguy hiểm.

Ngày thứ ba, anh về nhà sớm hơn thường lệ.

Bà Hạnh chưa kịp trở tay thì Minh đặt chiếc điện thoại lên bàn, mở video.

“Cô xem đi.”

Bà tái mặt. Mồ hôi rịn ra.

“Anh… anh nghe em giải thích…”

Minh đứng dậy, giọng bình thản:

“Giải thích với công an. Và với tòa.”

Tối hôm đó, Minh đưa Linh sang nhà ngoại ở tạm. Anh nộp toàn bộ bằng chứng lên chính quyền địa phương và đơn vị công tác.

Câu chuyện bắt đầu lan ra.

Nhưng điều khiến mọi người sững sờ nhất chưa xuất hiện.

Cuộc làm việc với công an kéo dài nhiều ngày. Bà Hạnh từ chối nhận lỗi, đổ rằng “dạy con kiểu nghiêm khắc”. Nhưng bằng chứng quá rõ.

Hàng xóm lần lượt lên tiếng. Có người từng thấy Linh khóc ngoài sân lúc nửa đêm. Có người nghe tiếng mắng chửi, nhưng không ai dám can thiệp.

Đơn vị của Minh cũng vào cuộc. Là quân nhân, anh chịu trách nhiệm vì không bảo vệ được con. Anh bị nhắc nhở kỷ luật nội bộ, nhưng điều đó anh chấp nhận.

Điều anh không chấp nhận được là con gái mình bị tổn thương suốt thời gian dài.

Tòa án ra quyết định: bà Hạnh bị xử phạt hành chính, cấm tiếp xúc với Linh. Minh được toàn quyền nuôi dưỡng con. Đơn ly hôn được giải quyết nhanh chóng.

Ngày bà Hạnh dọn đồ rời đi, bà nhìn Minh với ánh mắt oán hận:

“Anh phá nát cuộc đời tôi.”

Minh đáp ngắn gọn:

“Không. Chính cô đã làm điều đó.”

Sau biến cố, Minh xin chuyển công tác về gần nhà. Anh tự tay sửa lại căn phòng cho Linh, sơn màu con thích, mua giường mới, treo những bức tranh con vẽ.

Đêm đầu tiên Linh ngủ trong phòng mới, con bé nắm tay bố:

“Bố ơi… sau này bố có đi xa nữa không?”

Minh cúi xuống, ôm con thật chặt:

“Nếu có, bố cũng sẽ mang con theo trong tim. Và bố sẽ không bao giờ để ai làm tổn thương con nữa.”

Một thời gian dài sau, Linh mới dần lấy lại nụ cười. Những cơn ác mộng thưa dần. Con bé bắt đầu kể chuyện ở trường, bắt đầu mơ về tương lai.

Còn Minh, mỗi lần đi ngang qua chuồng lợn cũ đã bị tháo dỡ, anh lại nhắc mình một điều:

Sự im lặng đôi khi không phải là chịu đựng – mà là đồng lõa.

Và anh đã suýt trở thành kẻ đồng lõa với nỗi đau của chính con mình.

Phạm vi áp dụng lịch trả lương hưu gộp 3 tháng để hỗ trợ người dân dịp Tết

Theo Nghị quyết 380/NQ-CP năm 2025, lịch trả lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội dịp Tết Nguyên đán 2026 được điều chỉnh theo hướng chi trả gộp 3 tháng, nhằm bảo đảm an sinh xã hội, hỗ trợ người lao động và người hưởng chính sách tại các khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề của bão lũ trong năm 2025.

Lịch trả lương hưu mới áp dụng đối với người dân, người lao động và các nhóm yếu thế tại các địa phương miền Trung và Tây Nguyên bị tác động bởi bão số 12, 13 và mưa lũ trong các tháng 10-11/2025, gồm Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Khánh Hòa, Gia Lai, Đắk Lắk và Lâm Đồng, với thời gian triển khai chính sách kéo dài đến hết ngày 31/12/2025.

Trong nội dung liên quan đến lịch trả lương hưu, Bộ Tài chính được giao chỉ đạo Bảo hiểm xã hội Việt Nam thực hiện chi trả gộp 3 tháng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội, gồm tháng 12/2025, tháng 1 và tháng 2/2026, ngay trong kỳ chi trả tháng 12/2025 cho người hưởng chính sách tại 4 tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai, Khánh Hòa và Lâm Đồng, giúp người dân chủ động nguồn tài chính trước Tết Nguyên đán 2026.

Cùng với việc điều chỉnh lịch trả lương hưu, các cơ quan bảo hiểm xã hội được yêu cầu đẩy nhanh việc cấp mới, gia hạn thẻ bảo hiểm y tế và tháo gỡ vướng mắc trong thủ tục khám chữa bệnh, bảo đảm người tham gia bảo hiểm y tế tại vùng bị ảnh hưởng bởi mưa lũ tiếp cận đầy đủ quyền lợi y tế trong giai đoạn cuối năm.

Lịch chi trả lương hưu tại 4 tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai, Khánh Hòa và Lâm Đồng

Căn cứ theo Nghị quyết 380/NQ-CP, hạn chót hoàn tất chi trả gộp 3 tháng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội cho người hưởng chính sách tại 4 tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai, Khánh Hòa và Lâm Đồng là ngày 31/12/2025, qua đó bảo đảm nguồn thu nhập ổn định để người dân yên tâm chuẩn bị Tết Nguyên đán 2026.

LẦN ĐẦU VỀ NHÀ NGƯỜI YÊU, BỐ ANH NHÌN TÔI CHẰM CHẰM RỒI HỎI MỘT CÂU KHIẾN CẢ MÂM CƠM CHẾT LẶNG

Tôi quen Nam được hơn một năm thì anh mới dắt tôi về nhà ra mắt.

Không phải vì anh không nghiêm túc, mà vì hoàn cảnh gia đình anh khá đặc biệt. Bố Nam là người ít nói, nghiêm khắc, từng là bộ đội về hưu. Mẹ anh mất sớm, trong nhà chỉ còn hai bố con nương tựa nhau.

Nam bảo:
— “Bố anh khó tính, nhưng không phải người xấu. Em đừng lo.”

Anh nói vậy, nhưng từ lúc ngồi trên chuyến xe về quê anh, tay tôi vẫn lạnh ngắt.

1. Căn nhà cũ và ánh mắt đầu tiên

Nhà Nam nằm cuối một con ngõ nhỏ ở ngoại thành. Ngôi nhà cấp bốn cũ kỹ, tường vàng đã bong tróc từng mảng. Trước sân có một cây xoài già, gốc xù xì, rễ nổi lên như những mạch máu.

Ngay khi tôi bước qua cổng, có cảm giác như có ai đó đang nhìn mình.

Bố Nam đứng ở hiên nhà. Ông gầy, lưng hơi còng, mái tóc bạc gần hết. Ánh mắt ông… rất lạ. Không phải dò xét, cũng không phải lạnh lùng, mà giống như đang cố xác nhận một điều gì đó.

Ông nhìn tôi không chớp.

Tôi lễ phép cúi đầu:
— “Cháu chào bác ạ.”

Ông vẫn nhìn. Vài giây trôi qua dài đến mức tôi nghe rõ tiếng tim mình đập trong lồng ngực.

Cuối cùng, ông gật đầu:
— “Vào nhà đi.”

Nam kéo tay tôi, thì thầm:
— “Bố anh vậy đó, quen rồi sẽ ổn.”

Nhưng tôi biết, ánh mắt ấy không hề “bình thường”.

2. Mâm cơm đầu tiên

Bữa cơm được dọn ra khá đơn giản: canh rau muống, đĩa cá kho, bát cà pháo, thêm bát thịt rang. Rất đúng kiểu gia đình Bắc truyền thống.

Chúng tôi ngồi xuống.

Không khí im lặng đến mức nghe rõ tiếng muỗi vo ve ngoài cửa.

Bố Nam gắp cho tôi một miếng cá.
— “Ăn đi.”

Tôi vội cảm ơn, cúi đầu ăn, nhưng vẫn cảm nhận được ánh mắt ông đang đặt lên mặt mình.

Ông nhìn rất kỹ. Từ trán, mắt, mũi, đến cả vết bớt nhỏ ở gần khóe môi tôi.

Nam có vẻ cũng nhận ra sự khác thường.
— “Bố… sao bố cứ nhìn Linh mãi vậy?”

Ông không trả lời.

Ông uống một ngụm nước, đặt chén xuống bàn, rồi đột nhiên hỏi:

— “Cháu có phải… con gái của bà Hạnh bán xôi ở bến xe huyện không?”

Câu hỏi vừa dứt, cả mâm cơm chết lặng.

Đũa trên tay tôi khựng lại.

Tim tôi như rơi xuống.

Nam quay phắt sang tôi:
— “Sao bố biết?”

Còn tôi, cổ họng nghẹn ứ, không nói nên lời.

3. Quá khứ tôi chưa từng kể

Tôi chưa từng kể với Nam về mẹ mình một cách chi tiết.

Mẹ tôi – bà Hạnh – bán xôi ở bến xe suốt hơn hai mươi năm. Một người đàn bà góa chồng, lưng còng, tay lúc nào cũng ám mùi khói bếp. Tôi lớn lên giữa tiếng xe khách, mùi dầu diesel và những buổi sáng mẹ dậy từ ba giờ.

Tôi từng rất mặc cảm.

Mặc cảm vì bạn bè có bố mẹ làm cán bộ, làm kinh doanh, còn mẹ tôi ngồi co ro bên nồi xôi, mặc áo bông cũ.

Tôi cố học giỏi để thoát khỏi cái bến xe ấy.

Và tôi chưa bao giờ nghĩ, quá khứ đó lại xuất hiện trong mâm cơm ra mắt nhà người yêu.

Tôi khẽ gật đầu:
— “Dạ… đúng ạ.”

Bố Nam nhìn tôi rất lâu, rồi giọng ông trầm hẳn xuống:
— “Thế… bố cháu mất năm cháu bao nhiêu tuổi?”

Nam sững sờ:
— “Bố!”

Tôi cúi mặt:
— “Dạ… cháu năm tuổi.”

Không ai ăn thêm được miếng nào nữa.

4. Câu chuyện từ 20 năm trước

Bố Nam đặt đũa xuống, dựa lưng vào ghế.

Ông nói, giọng khàn khàn:
— “Hai mươi năm trước, có một người đàn bà bế con nhỏ, đứng khóc ở bến xe trong mưa. Chồng mất vì tai nạn lao động, trong người không còn đồng nào. Bà ấy xin tôi mượn tiền để đưa con đi viện.”

Tôi ngẩng đầu lên.

Tim tôi đập dồn dập.

— “Người đàn bà đó… là mẹ cháu.”

Căn phòng im phăng phắc.

Nam nhìn bố, rồi nhìn tôi, ánh mắt hoang mang.

Bố anh tiếp tục:
— “Hôm đó, nếu không có bà ấy, tôi đã mất con trai.”

Tôi chết lặng.

5. Bí mật được giấu suốt 20 năm

Hai mươi năm trước, Nam bị sốt cao co giật khi đang theo bố ra bến xe chờ chuyến hàng. Mẹ Nam vừa mất, bố anh luống cuống, tiền mang theo không đủ.

Trong lúc hoảng loạn, chính mẹ tôi – người đàn bà nghèo nhất bến xe – đã bán hết nồi xôi, gom từng đồng lẻ, đưa ông tiền, rồi bế Nam chạy vào bệnh viện.

Bố Nam kể:
— “Tôi hỏi tên bà ấy, bà chỉ nói: ‘Anh cứ lo cho con đi, tôi cũng có con.’”

Sau này, khi quay lại tìm, bà Hạnh đã chuyển chỗ bán. Ông tìm mãi không ra.

— “Tôi nợ bà ấy một mạng người.”

Giọng ông run lên.

Tôi bật khóc.

Lần đầu tiên trong đời, tôi nghe câu chuyện ấy từ một người xa lạ.

Nam nắm chặt tay tôi.

6. Câu hỏi khiến mâm cơm chết lặng – và câu trả lời

Bố Nam nhìn thẳng vào tôi, hỏi lại câu khiến tôi không bao giờ quên:

— “Cháu có biết, mẹ cháu đã cứu sống con trai bác không?”

Tôi lắc đầu trong nước mắt.

— “Không… mẹ cháu chưa từng kể.”

Ông gật đầu:
— “Bà ấy chưa bao giờ kể, vì bà ấy không làm việc đó để được trả ơn.”

Ông đứng dậy, vào buồng trong, mang ra một chiếc hộp gỗ cũ.

Bên trong là một xấp tiền đã ố vàng.

— “Số tiền này, bác giữ suốt hai mươi năm. Hôm nay, bác mới có thể trả.”

Tôi bật dậy:
— “Bác… cháu không thể nhận.”

Ông lắc đầu:
— “Không phải cho cháu. Là cho mẹ cháu. Và cho cả bác – để lòng bác được yên.”

7. Một bữa cơm khác

Bữa cơm hôm ấy kết thúc trong nước mắt.

Nhưng là nước mắt nhẹ nhõm.

Bố Nam gắp thức ăn cho tôi, giọng đã mềm hơn rất nhiều:
— “Ăn đi con.”

Chữ “con” ấy khiến tôi nghẹn ngào.

Tối đó, Nam nói với tôi:
— “Anh hiểu vì sao bố nhìn em như vậy rồi.”

Tôi cười trong nước mắt.

8. Lần đầu… và cũng là lần cuối

Trước khi tôi về, bố Nam nói:
— “Lần đầu cháu về nhà bác, bác hỏi câu đó, không phải để làm khó. Mà để chắc chắn… bác không nhận nhầm ân nhân.”

Ông cúi đầu trước tôi.

Tôi vội vàng đỡ ông dậy.

Ngoài sân, cây xoài già xào xạc trong gió.

Tôi chợt hiểu:
Có những mối duyên, phải hai mươi năm sau mới gặp lại – nhưng chưa bao giờ là muộn.

Ông Hòa nằm im trên giường, hai mắt khép hờ, hơi thở đều nhưng rất nhẹ. Chiếc chăn mỏng phủ ngang ngực, gương mặt ông gầy đi trông thấy chỉ sau hơn một tuần.

Xung quanh giường là đủ mặt con cháu.

Người đứng, người ngồi, người khoanh tay, người cúi đầu. Không ai nói gì, nhưng trong căn phòng, không khí nặng đến nghẹt thở.

“Bác sĩ nói… ung thư giai đoạn cuối rồi,” ông Hòa khàn giọng, mở mắt ra, nói chậm rãi.
“Chắc… không còn bao lâu nữa.”

Một tiếng nấc bật ra.

Là Thủy – con gái thứ hai. Cô đưa tay che miệng, mắt đỏ hoe. Bên cạnh, anh cả Minh đứng thẳng người, mặt nghiêm nghị, nhưng hai tay siết chặt.

Chỉ có Nam – cậu con út – đứng hơi lùi về sau, im lặng.

Ông Hòa liếc nhìn Nam, ánh mắt thoáng qua một tia không hài lòng quen thuộc.

Từ nhỏ đến lớn, ông chưa từng ưa thằng út.

Minh giỏi giang, làm ăn thành đạt.
Thủy khéo léo, lấy chồng khá giả.
Còn Nam… học không tới nơi, sự nghiệp lưng chừng, vợ mất sớm, một mình nuôi con, làm đủ nghề để sống.

Trong mắt ông Hòa, Nam là đứa thất bại.

Sự thật là: ông Hòa không hề bị ung thư.

Kết quả khám bệnh chỉ là viêm dạ dày nặng. Nhưng khi cầm tờ giấy trên tay, ông bỗng nảy ra một suy nghĩ khiến chính ông cũng giật mình.

“Nếu một ngày mình thật sự nằm xuống… ai sẽ là người lo cho mình?”

Ở tuổi ngoài sáu mươi, có nhà, có tiền tiết kiệm, có con cái đủ đầy… nhưng ông lại thấy sợ. Sợ sự thờ ơ. Sợ những nụ cười xã giao. Sợ cảnh mình trở thành gánh nặng.

Và thế là ông nói dối.

Ông bảo với các con rằng mình bị ung thư giai đoạn cuối. Ông muốn thử lòng.

Những ngày sau đó, căn nhà trở nên đông đúc lạ thường.

Minh về liên tục, nhưng hầu hết là để bàn chuyện giấy tờ.

“Ba nên làm di chúc sớm,” Minh nói, giọng bình tĩnh đến lạnh.
“Phòng khi có chuyện.”

Thủy thì mang quà cáp, thuốc bổ đến, ngồi khóc một lúc, rồi lại vội vàng về vì “bận con cái”.

“Ba ráng giữ sức,” cô nói, lau nước mắt.
“Con còn phải lo nhiều thứ…”

Ông Hòa nằm đó, nghe, nhìn, ghi nhớ từng chi tiết.

Chỉ có Nam… ngày nào cũng đến.

Không quà cáp đắt tiền. Không nói những lời hoa mỹ.

Nam đến sớm, quét nhà, nấu cháo, giặt đồ, rồi ngồi bên giường ba rất lâu.

“Ba ăn thêm chút nữa nhé,” Nam nói.
“Cháo còn nóng.”

Ông Hòa quay mặt đi.

“Ba không đói.”

Nam không ép. Anh chỉ đặt bát cháo xuống, đắp lại chăn cho ba.

Tối nào Nam cũng ngủ lại, nằm dưới sàn. Sáng sớm lại dậy pha nước ấm, xoa bóp tay chân cho ông.

Một lần, ông Hòa gắt:

“Con rảnh quá hả? Không đi làm à?”

Nam khựng lại một giây, rồi cười nhẹ.

“Con xin nghỉ rồi.”

Ông Hòa cau mày.

“Nghỉ làm để làm gì?”

“Ở đây chăm ba.”

Câu trả lời ngắn gọn khiến ông Hòa… khó chịu.

Ông không muốn thằng con út này hy sinh cho mình. Ông từng coi thường nó, từng nghĩ nó chẳng làm nên trò trống gì. Giờ thấy nó ở đây, ông lại thấy… áy náy theo cách rất khó chịu.

Một buổi tối, Minh gọi ông Hòa vào phòng riêng.

“Ba,” Minh nói thẳng,
“bác sĩ nói còn bao lâu?”

“Vài tháng,” ông Hòa đáp.

Minh gật đầu, suy nghĩ một chút rồi nói:

“Vậy ba nên sang tên nhà sớm. Phòng sau này rắc rối.”

Ông Hòa nhìn con trai cả, rất lâu.

“Con lo cho ba… hay lo cho căn nhà?”

Minh im lặng một nhịp.

“Con chỉ lo mọi thứ rõ ràng.”

Ở ngoài cửa, Nam vô tình nghe thấy.

Anh quay đi, không nói gì.

Một đêm khác, ông Hòa tỉnh giấc vì đau bụng thật – cơn đau dạ dày kéo đến dữ dội. Ông chưa kịp gọi thì Nam đã bật dậy.

“Ba sao vậy?”

“Đau…”

Nam không hỏi thêm, khoác áo, cõng ba ra ngoài, gọi xe đưa đi viện.

Suốt đêm đó, Nam không chợp mắt. Anh ngồi ngoài hành lang, hai tay đan vào nhau, mắt đỏ ngầu.

Khi bác sĩ nói chỉ là cơn đau dạ dày, không nguy hiểm, Nam mới thở phào.

“May quá,” anh nói, giọng run.
“Con sợ…”

Ông Hòa nhìn con trai út, lần đầu tiên trong nhiều năm, ông không thấy nó vô dụng.

Ông thấy… mình đã sai.

Những ngày sau, ông bắt đầu quan sát kỹ hơn.

Minh đến, nhưng luôn vội.
Thủy đến, nhưng luôn hỏi han rồi nói chuyện tiền nong.
Chỉ có Nam… ở lại.

Nam không hỏi di chúc. Không hỏi tài sản. Không hỏi ba còn bao lâu.

Anh chỉ hỏi:

“Ba hôm nay có đau không?”
“Ba ngủ được không?”
“Ba muốn ăn gì?”

Một lần, ông Hòa hỏi thẳng:

“Con không sợ ba chết, con trắng tay à?”

Nam sững lại.

“Con chưa bao giờ nghĩ tới chuyện đó.”

“Vậy con ở đây vì cái gì?”

Nam im lặng một lúc lâu, rồi nói chậm rãi:

“Vì ba là ba con.”

Câu nói ấy… như một nhát dao cắm thẳng vào lòng ông Hòa.

Một buổi chiều, ông Hòa gọi tất cả các con lại.

Ông ngồi dậy, gương mặt nghiêm nghị.

“Ba có chuyện muốn nói.”

Minh và Thủy nhìn nhau.

Nam đứng lặng phía sau.

“Ba… không bị ung thư,” ông Hòa nói.

Căn phòng chết lặng.

“Ba chỉ bị viêm dạ dày.”

Minh sững người.

“Ba… nói gì?”

“Ba nói dối,” ông Hòa thở dài.
“Ba muốn thử lòng các con.”

Thủy bật khóc, vừa giận vừa tủi.

“Ba làm vậy… tàn nhẫn quá.”

Minh siết chặt tay.

“Ba biết ba đã làm gì không?”

Ông Hòa gật đầu.

“Ba biết.”

Ông quay sang Nam.

“Và ba cũng biết… ai là người khiến ba xấu hổ nhất.”

Nam ngẩng lên.

“Ba từng coi thường con,” ông Hòa nói, giọng nghẹn.
“Nhưng chính con… là người duy nhất coi ba là ba.”

Ông cúi đầu.

“Ba xin lỗi.”

Nam đứng im vài giây, rồi bước tới, nắm tay ba.

“Ba khỏe lại là được rồi.”

Sau chuyện đó, mọi thứ không quay về như cũ.

Minh và Thủy hiểu ra nhiều điều.
Còn ông Hòa… lần đầu tiên trong đời, ông học được cách nhìn lại chính mình.

Ông sửa di chúc.

Không chia theo “đứa giỏi – đứa kém”.
Không chia theo “đứa thành đạt – đứa thất bại”.

Ông chia theo tình người.

Và điều khiến ông day dứt nhất không phải là lời nói dối…

Mà là việc:
người ông từng coi thường nhất lại là người yêu thương ông nhất.